નારીસંપદાઃ વિવેચન/ધીરુબહેન પટેલની નવલકથામાં ભાષાકર્મ: Difference between revisions
No edit summary |
No edit summary |
||
| (3 intermediate revisions by the same user not shown) | |||
| Line 1: | Line 1: | ||
{{SetTitle}} | {{SetTitle}} | ||
{{Heading| | {{Heading|ધીરુબહેન પટેલનું ભાષાકર્મ|પિંકી યજ્ઞેશ પંડ્યા}} | ||
{{Poem2Open}} | {{Poem2Open}} | ||
"બા તો કહે કે ભણવાનું છોડી દે તો છોડી દઈશ? ડોક્ટર નથી થવું? અમેરિકા નથી જવું? બૈરાઓનું કહ્યું કરવા માંડીશ તો ત્રણ ટકાનો થઈ જઈશ - કંઈ અક્કલ છે કે નહીં? ચાલ, ઊઠ! ને થઈ જા હોસ્ટેલ ભેગો." | "બા તો કહે કે ભણવાનું છોડી દે તો છોડી દઈશ? ડોક્ટર નથી થવું? અમેરિકા નથી જવું? બૈરાઓનું કહ્યું કરવા માંડીશ તો ત્રણ ટકાનો થઈ જઈશ - કંઈ અક્કલ છે કે નહીં? ચાલ, ઊઠ! ને થઈ જા હોસ્ટેલ ભેગો." | ||
| Line 109: | Line 109: | ||
'સાથે ગુલાબજાંબુ. શાક તો સવારે કહ્યાં હતાં તે પાંચે બનાવવાનાં. ને ભાત સાથે પીરસવાનું શાક જુદું. રસાવાળું. કઢી, ઓસામણ, છૂટી દાળ ને મઠ. પાપડ સેવ બધું તળવાનું. ચટણી, કચુંબર ને કાચાં અથાણાં રહી ન જાય.' | 'સાથે ગુલાબજાંબુ. શાક તો સવારે કહ્યાં હતાં તે પાંચે બનાવવાનાં. ને ભાત સાથે પીરસવાનું શાક જુદું. રસાવાળું. કઢી, ઓસામણ, છૂટી દાળ ને મઠ. પાપડ સેવ બધું તળવાનું. ચટણી, કચુંબર ને કાચાં અથાણાં રહી ન જાય.' | ||
શ્રીમંતો દ્વારા વપરાતી વસ્તુઓની ગુણવત્તા પણ વિશેષ હોય, તે પણ વર્ણવાય છે. | શ્રીમંતો દ્વારા વપરાતી વસ્તુઓની ગુણવત્તા પણ વિશેષ હોય, તે પણ વર્ણવાય છે. | ||
{{Poem2Close}} | {{Poem2Close}} | ||
:• બપોરની ચા માટે એ જે સેટ વાપરતા, તેનો કાચ ખૂબ પાતળો હતો. (પૃ.47, ‘વાંસનો અંકુર’) | :• બપોરની ચા માટે એ જે સેટ વાપરતા, તેનો કાચ ખૂબ પાતળો હતો. (પૃ.47, ‘વાંસનો અંકુર’) | ||
| Line 175: | Line 173: | ||
{{Poem2Open}} | {{Poem2Open}} | ||
તો ક્યારેક એકાદ શબ્દમાત્રથી જ માનસિકતા, પરિસ્થિતિ આદિના લસરકા ખેંચાઈ જાય છે. જેમકે, | તો ક્યારેક એકાદ શબ્દમાત્રથી જ માનસિકતા, પરિસ્થિતિ આદિના લસરકા ખેંચાઈ જાય છે. જેમકે, | ||
{{Poem2Close}} | {{Poem2Close}} | ||
:• એની નજર આગળ રતનમેનોર ચમકે છે. (પૃ.7, ‘કાદંબરીની મા’) (ઐશ્વર્યનું આકર્ષણ) | :• એની નજર આગળ રતનમેનોર ચમકે છે. (પૃ.7, ‘કાદંબરીની મા’) (ઐશ્વર્યનું આકર્ષણ) | ||
| Line 188: | Line 184: | ||
:• એને (વિજયાને) એટલી ખબર હતી કે થોડા દિવસ, બસ થોડા દિવસ કાઢી નાખવાના છે. (પૃ.45. ‘કાદંબરીની મા’) અહીં પુનરાવર્તન દ્વારા વિજયા મન મક્કમ કરવા પોતાની જાતને સાંત્વના આપી રહી છે. તો - | :• એને (વિજયાને) એટલી ખબર હતી કે થોડા દિવસ, બસ થોડા દિવસ કાઢી નાખવાના છે. (પૃ.45. ‘કાદંબરીની મા’) અહીં પુનરાવર્તન દ્વારા વિજયા મન મક્કમ કરવા પોતાની જાતને સાંત્વના આપી રહી છે. તો - | ||
:• ગયે વખતે લઈ ગઈ હતી તોયે રાખી નહોતી. પાછી મોકલી દીધી હતી. હવે પણ નહીં રાખે... નહીં જ રાખે. (પૃ.107, ‘કાદંબરીની મા’) કાદંબરીને સ્પષ્ટ થતું જાય છે કે અન્ના પિયરમાં નહીં રાખે. આ ખાતરી પુનરાવર્તન દ્વારા વ્યક્ત થઈ છે. | :• ગયે વખતે લઈ ગઈ હતી તોયે રાખી નહોતી. પાછી મોકલી દીધી હતી. હવે પણ નહીં રાખે... નહીં જ રાખે. (પૃ.107, ‘કાદંબરીની મા’) કાદંબરીને સ્પષ્ટ થતું જાય છે કે અન્ના પિયરમાં નહીં રાખે. આ ખાતરી પુનરાવર્તન દ્વારા વ્યક્ત થઈ છે. | ||
{{Poem2Open}} | |||
કેટલીક વાર ચોક્કસ શબ્દો દ્વારા લેખિકાનો પાત્ર, વલણ, પરિસ્થિતિ પરત્વેનો અભિગમ પણ સૂચવાઈ જાય છે. જેમકે, | |||
{{Poem2Close}} | {{Poem2Close}} | ||
:• નીલમ અડધું ઈંગ્લિશમાં ને અડધું ગુજરાતીમાં ઠોકાઠોક કરવા લાગી. (પૃ.63) | :• નીલમ અડધું ઈંગ્લિશમાં ને અડધું ગુજરાતીમાં ઠોકાઠોક કરવા લાગી. (પૃ.63) | ||
:• (પન્નાએ) સાફસાફ કહી નાંખ્યુઃ 'અનિલભાઈ બધું અગડંબગડં સમજાવતા હતા ત્યારથી જ મને તમારી ચિંતા હતી....' નીલમ અને પન્ના બન્ને વિજયા સાથે વાત કરે છે. પણ બન્નેનાં ક્રિયાવિશેષણ અલગ છે. નીલમની ‘ઠોકાઠોક’ અને પન્નાનું ‘સાફસાફ’... | :• (પન્નાએ) સાફસાફ કહી નાંખ્યુઃ 'અનિલભાઈ બધું અગડંબગડં સમજાવતા હતા ત્યારથી જ મને તમારી ચિંતા હતી....' નીલમ અને પન્ના બન્ને વિજયા સાથે વાત કરે છે. પણ બન્નેનાં ક્રિયાવિશેષણ અલગ છે. નીલમની ‘ઠોકાઠોક’ અને પન્નાનું ‘સાફસાફ’... | ||
| Line 297: | Line 293: | ||
<br> | <br> | ||
{{HeaderNav2 | {{HeaderNav2 | ||
|previous = | |previous = મોટિફઃ વિભાવના, સ્વરૂપ અને તેના પૂર્વવર્તી અભ્યાસો | ||
|next = | |next = જીવનનું પરોઢઃ ફિનિક્સ સેટલમેન્ટ અને ગાંધીની આત્મખોજ | ||
}} | }} | ||