અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો

અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો

સંપાદક: મધુસૂદન કાપડિયા

પ્રારંભિક

• ‘એકત્ર’નો ગ્રંથગુલાલ
• પ્રારંભિક
• સર્જક-પરિચય
• કૃતિ-પરિચય

અનુક્રમ

• I. ઉમાશંકર જોશી
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /‘જઠરાગ્નિ’: એક સૌંદર્યવાદી કવિની ચરમ ચેતવણી — ડૉ. નીરવ પટેલ|1. ‘જઠરાગ્નિ’: એક સૌંદર્યવાદી કવિની ચરમ ચેતવણી — ડૉ. નીરવ પટેલ]]
• 2. શું શું સાથે લઈ જઈશ હું? : અવનિના અમૃતને પાનાર — રમેશ જાની
• 3. ભલે શૃંગો ઊંચાં — ઉશનસ્
• 4. ‘કર્ણ-કૃષ્ણ: એક આસ્વાદ — મનુભાઈ પંચોળી ‘દર્શક’
• 5. ધારાવસ્ત્ર: એક ક્રિયાવિશિષ્ટ કાવ્યકૃતિ — સુમન શાહ
• 6. માઈલોના માઈલો—'ની કાવ્યયાત્રા — મણિલાલ હ. પટેલ
• 7. નિશીથ — રામપ્રસાદ બક્ષી
• 8. ‘છિન્નભિન્ન છું’ અને ‘શોધ’ — નલિન રાવળ
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /‘ગયાં વર્ષો’ અને ‘રહ્યાં વર્ષો તેમાં–’ : લાગણીઓના નિર્ધારિત દબાવની રચનાઓ — ચન્દ્રકાન્ત ટોપીવાળા|9. ‘ગયાં વર્ષો’ અને ‘રહ્યાં વર્ષો તેમાં–’ : લાગણીઓના નિર્ધારિત દબાવની રચનાઓ — ચન્દ્રકાન્ત ટોપીવાળા]]
• 10. ‘મંથરા’–બૃહદ મનોનાટ્ય — ચંદ્રકાન્ત ટોપીવાળા
• 11. પગરવ — સુરેશ દલાલ
• 12. નિશીથ : એક સ્વાધ્યાય — સ્નેહરશ્મિ
• 13. ભલે શૃંગો ઊંચા — વિનોદ જોશી
• 14. આત્માનાં ખંડેર : ઉમાશંકરની કવિતા — રઘુવીર ચૌધરી
• 15. એક પંખીને કંઈક — : ‘એક પંખીને કંઈક’ વિશે — રાજેશ પંડ્યા
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /‘અમે ઈડરિયા પથ્થરો’ : નિર્જીવ-સજીવ આંખની કરામત — નરોત્તમ પલાણ|16. ‘અમે ઈડરિયા પથ્થરો’ : નિર્જીવ-સજીવ આંખની કરામત — નરોત્તમ પલાણ]]
• 17. મૂળિયાં : ઋજુ કાવ્યત્વની ટકાઉ શબ્દમૂર્તિ — સુમન શાહ
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /એક ઝાડ… : જીવનના આશ્લેષમાં ઊછરતું મૃત્યુફળ — રમણીક સોમેશ્વર|18. એક ઝાડ… : જીવનના આશ્લેષમાં ઊછરતું મૃત્યુફળ — રમણીક સોમેશ્વર]]
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /માઈલોના માઈલો મારી અંદર— : અનેક સૌંદર્યોના સંયોગે વિકસિત કવિચેતના — રઘુવીર ચૌધરી|19. માઈલોના માઈલો મારી અંદર— : અનેક સૌંદર્યોના સંયોગે વિકસિત કવિચેતના — રઘુવીર ચૌધરી]]
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /એક બાળકીને સ્મશાન લઈ જતાં : ડૂમા અને ડૂસકાંભરી સ્થિતિની વચ્ચે વિસ્તરતી કવિતા — પ્રબોધ ર. જોશી|20. એક બાળકીને સ્મશાન લઈ જતાં : ડૂમા અને ડૂસકાંભરી સ્થિતિની વચ્ચે વિસ્તરતી કવિતા — પ્રબોધ ર. જોશી]]
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /ચૈત્રની રાત્રિઓમાં : સુગંધથી રણકતી ને ચાંદનીથી છલકતી રાત્રિઓનો અ-પૂર્વ અનુભવ — જયદેવ શુક્લ|21. ચૈત્રની રાત્રિઓમાં : સુગંધથી રણકતી ને ચાંદનીથી છલકતી રાત્રિઓનો અ-પૂર્વ અનુભવ — જયદેવ શુક્લ]]
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /માનવીનું હૈયું : હૈયાનો સ્વભાવ અને પ્રભાવ — ભગીરથ બ્રહ્મભટ્ટ|22. માનવીનું હૈયું : હૈયાનો સ્વભાવ અને પ્રભાવ — ભગીરથ બ્રહ્મભટ્ટ]]
• 23. ગામને કૂવે : લોકસાહિત્યના કુળની કવિતા — દલપત પઢિયાર
• 24. ધારાવસ્ત્ર : વ્યક્ત દ્વારા અવ્યક્તના અણસાર — અજિત ઠાકોર
• 25. સીમ અને ઘર : સીમ, ઘર માતૃત્વ — રમેશ ર. દવે
• 26. ઝંખના : અંતરની આરતનું ગીત — હર્ષદ ત્રિવેદી
• 27. શું શું સાથે લઈ જઈશ હું? : ખાલી હાથે? — હરીન્દ્ર દવે
• 28. શિશુ : શિશુની પાની જેવી નાનકડી ગુલાબી રચના — જગદીશ જોષી
• 29. માઈલોના માઈલો મારી અંદર : ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /લાઠી સ્ટેશન પર : ‘લાઠી સ્ટેશન પર’નું છંદોવિધાન — મધુસૂદન કાપડિયા|30. લાઠી સ્ટેશન પર : ‘લાઠી સ્ટેશન પર’નું છંદોવિધાન — મધુસૂદન કાપડિયા]]
• 31. પગરવ — સુરેશ દલાલ
• 32. છિન્નભિન્ન છું : ‘છિન્નભિન્ન છું’ વિશે — લાભશંકર ઠાકર
• 33. ‘શોધ’ — અંગે એક શોધસફર — સિતાંશુ યશશ્ચંદ્ર
• 34. સ્વપ્નોને સળગવું હોય તો — : કાવ્ય વિશે — ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /પંખીલોક : ગુજરાતી સમગ્ર કવિતાનું એક ચિરંજીવ શૃંગ — ચંદ્રકાન્ત શેઠ|35. પંખીલોક : ગુજરાતી સમગ્ર કવિતાનું એક ચિરંજીવ શૃંગ — ચંદ્રકાન્ત શેઠ]]
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /સમરકંદ-બુખારા : વિનોદ અને વેદનાનું સંતુલન — રાજેન્દ્રસિંહ જ. ગોહિલ|36. સમરકંદ-બુખારા : વિનોદ અને વેદનાનું સંતુલન — રાજેન્દ્રસિંહ જ. ગોહિલ]]
• 37. ભોમિયા વિના : પીડા વિના પ્રાપ્તિ નથી — મણિલાલ હ. પટેલ
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /દળણાના દાણા : લોકસંસ્કારની સહજતાનું મેળવણ: ‘દળણાના દાણા’ — મનોહર ત્રિવેદી|38. દળણાના દાણા : લોકસંસ્કારની સહજતાનું મેળવણ: ‘દળણાના દાણા’ — મનોહર ત્રિવેદી]]
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /બીડમાં સાંજવેળા : આશાવાદની અભિનવ અભિવ્યક્તિ — નીતિન વડગામા|39. બીડમાં સાંજવેળા : આશાવાદની અભિનવ અભિવ્યક્તિ — નીતિન વડગામા]]
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /બળતાં પાણી : સર્જકપ્રતિભાનો ઉત્કૃષ્ટ આવિષ્કાર સાધતી રચના — ભાનુપ્રસાદ પંડ્યા|40. બળતાં પાણી : સર્જકપ્રતિભાનો ઉત્કૃષ્ટ આવિષ્કાર સાધતી રચના — ભાનુપ્રસાદ પંડ્યા]]
• 41. નિશીથ : નિશીથનું પ્રબળગતિ લીલા-સ્તોત્ર — રમણ સોની
• 42. સદ્ગત મોટાભાઈ : ‘સદ્ગત મોટાભાઈ’ વિશે — ચિનુ મોદી
• 43. લોકલમાં : ‘લોકલમાં’ વિશે — નિરંજન ભગત
• 44. લોકલમાં : પૃથક્કરણથી પર એવા સૌંદર્યની ગતિ… — સુરેશ દલાલ
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /આત્માનાં ખંડેર : ક્યાંક ક્યાંક રચાતા કવિતાના દ્વીપ — ચન્દ્રકાન્ત ટોપીવાળા|45. આત્માનાં ખંડેર : ક્યાંક ક્યાંક રચાતા કવિતાના દ્વીપ — ચન્દ્રકાન્ત ટોપીવાળા]]
• 46. કર્ણ-કૃષ્ણ : ‘કર્ણ-કૃષ્ણ’ સંવાદ — યજ્ઞેશ દવે
• 47. થોડો એક તડકો : ક્ષણના સાક્ષાત્કારનું કાવ્ય — કિશોર વ્યાસ
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /ભલે શૃંગો ઊંચાં : ભાવનામુકુરિત — સૌંદર્યરસિત કવિબાની — ઉષા ઉપાધ્યાય|48. ભલે શૃંગો ઊંચાં : ભાવનામુકુરિત — સૌંદર્યરસિત કવિબાની — ઉષા ઉપાધ્યાય]]
• 49. મંથરા : નાટ્યકવિતા: ‘મંથરા’ — પરેશ નાયક
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /રાજસ્થાનમાં પસાર થતાં — : ‘રાજસ્થાનમાં પસાર થતાં — ’ વિશે — સતીશ વ્યાસ|50. રાજસ્થાનમાં પસાર થતાં — : ‘રાજસ્થાનમાં પસાર થતાં — ’ વિશે — સતીશ વ્યાસ]]
• 51. વૃષભાવતાર : ‘વૃષભાવતાર’ વિશે — રતિલાલ બોરીસાગર
• 52. ‘આત્માનાં ખંડેર' — નિરંજન ભગત
• 53. બોલે બુલબુલ — સુરેશ જોષી
• 54. આત્માનાં ખંડેર: યથાર્થનો સેતુબન્ધ — જયંત પાઠક
• 55. નિશીથ — બળવંતરાય કલ્યાણરાય ઠાકોર
• 56. બળતાં પાણી — બળવંતરાય કલ્યાણરાય ઠાકોર
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /કવિ ઉમાશંકર જોશીની પ્રભાવક રચના : એક પંખીને કંઈક — લાભશંકર ઠાકર|57. કવિ ઉમાશંકર જોશીની પ્રભાવક રચના : એક પંખીને કંઈક — લાભશંકર ઠાકર]]
• 58. ઝંખના — ઉમાશંકર જોશી
• 59. ભોમિયા વિના — સિતાંશુ યશશ્ચંદ્ર
• 60. 1. ભાવસ્થિતિની ગતિ – જગદીશ જોષી
• 61. જિજીવિષાનો તંતુ – રાધેશ્યામ શર્મા
• II. ઉદયન ઠક્કર
• 1. સુખ-દુઃખની દોસ્તીનું અછાંદસ - ઉદયન ઠક્કર
• 2. ભૂતપૂર્વમાં અભૂતપૂર્વનું ઉમેરણ - ઉદયન ઠક્કર
• 3. નામ લખી દઉં વિશે - ઉદયન ઠક્કર
• 4. ફૂલનો લાગ્યો ફટકો - ઉદયન ઠક્કર
• 5. તલવાર કે મોરપિચ્છ? – ઉદયન ઠક્કર
• 6. આનંદલોકની આમંત્રણપત્રિકા – ઉદયન ઠક્કર
• 7. આ સૃષ્ટિ મને નાસ્તિક થવા દે તેમ નથી – ઉદયન ઠક્કર
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /દબાણનો દબદબાપૂર્વક સ્વીકાર કરનાર કોલસો, હીરાને નામે ઓળખાય છે – ઉદયન ઠક્કર|8. દબાણનો દબદબાપૂર્વક સ્વીકાર કરનાર કોલસો, હીરાને નામે ઓળખાય છે – ઉદયન ઠક્કર]]
• 9. લડત કાવ્ય વિશે – ઉદયન ઠક્કર
• 10. કુદરતી આવેગ અને નૈતિક વિવેક વચ્ચેનો સંઘર્ષ – ઉદયન ઠક્કર
• 11. ધરાધામ કાવ્ય વિશે – ઉદયન ઠક્કર
• 12. અમૃત ઘાયલની અમે ધારી નહોતી એવી ગઝલ વિશે – ઉદયન ઠક્કર
• 13. તોફાનનો નહીં, તોફાનના પ્રતિકારનો મહિમા – ઉદયન ઠક્કર
• 14. મીંઢળબાંધ્યા હાથે પાંચીકા ન પકડાય – ઉદયન ઠક્કર
• 15. ચાતકને ચાખવું ગમે, તેવું ચોખ્ખું વર્ષાગીત – ઉદયન ઠક્કર
• 16. દેવનો માનવ કરે, એ કલાકાર – ઉદયન ઠક્કર
• 17. આ કાવ્યસભા છે, વિધાનસભા નથી – ઉદયન ઠક્કર
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /આભૂષણના સોનાથી અંજાઈ જાય, તે આભનું સોનું ન જોઈ શકે – ઉદયન ઠક્કર|18. આભૂષણના સોનાથી અંજાઈ જાય, તે આભનું સોનું ન જોઈ શકે – ઉદયન ઠક્કર]]
• 19. પ્રેમની પંચવર્ષીય યોજના ન હોય – ઉદયન ઠક્કર
• 20. ૧૩–૭ની લોકલ વિશે – ઉદયન ઠક્કર
• 21. ડોશીની વાતો કાવ્ય વિશે – ઉદયન ઠક્કર
• 22. ગ્રામ્ય માતા વિશે – ઉદયન ઠક્કર
• 23. સ્નેહરશ્મિનાં હાઇકુ વિશે – ઉદયન ઠક્કર
• 24. રાત ચાલી ગઈ વિશે – ઉદયન ઠક્કર
• 25. વહવાયા કાવ્ય વિશે – ઉદયન ઠક્કર
• 26. ઝીંગોરા હપ્પા ઝીંગોરા હપ્ કાવ્ય વિશે – ઉદયન ઠક્કર
• III. મનસુખલાલ ઝવેરી
• 1. માધવ નાચે કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 2. નથની ખોવાણી કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 3. પ્રેમરસ પાને તું કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 4. નવ કરશો કોઈ શોક કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 5. નીરખને ગગનમાં કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 6. બંસીવાલા! આજો મોરા દેશ! કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 7. ઝાકળની પિછોડી કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 8. દેવ ડગલાં ભરે કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 9. કહે કૃષ્ણ, માતા સુણો કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 10. વ્હાલપણાની વાત કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 11. તમે અને અમે કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 12. હરિનો મારગ કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 13. કૃષ્ણ કહેતાં કૃષ્ણ થાશો કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 14. ત્યાગ ન ટકે રે કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 15. રે શિર સાટે કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 16. તરણા ઓથે કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 17. આનંદમાં રહેવું રે કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 18. અભિનવો આનંદ કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 19. કોને કહીએ? કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 20. હવે હું નહિ બોલું કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 21. માને તમારું તે ઘેલડી! કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 22. શાંતિ પમાડે તેને કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 23. અવની પરથી નભ ચઢ્યું વારિ કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 24. અમર આશા કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 25. બોધ કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 26. સાગર અને શશી કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 27. રામાશ્વમેધ કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 28. ઉદધિને કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 29. ગીરનાં જંગલ કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 30. ફરી જોજો કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 31. જન્મની ફેરશિક્ષા કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 32. સદ્ભાવના કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 33. રાઘવનું હૃદય કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 34. કફન માપસરનું ન પામ્યા દુલારા! વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 35. ઉપવને આગમન વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 36. વિદાય કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 37. રાત થઈ પૂરી કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 38. નિરુદ્દેશે કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 39. મેહુલા કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 40. અવગતની એંધાણી કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 41. પુનઃ – પુનઃ – પુનઃ – પુનઃ કાવ્ય વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 42. ગમે છે વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 43. ગળતું જામ છે વિશે – મનસુખલાલ ઝવેરી
• IV. પરબ - લાભશંકર ઠાકરઃ કાવ્યાસ્વાદ વિશેષાંક
• 1. ‘ચાંદરણું’ વિશે – રઘુવીર ચૌધરી
• 2. સનાતન સખ્ય, પ્રેમ અને દાંપત્યનું કાવ્ય – હરિકૃષ્ણ પાઠક
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /આધુનિક પ્રયોગશીલ કવિની છંદોરમ્ય કાવ્યકૃતિ – ભાનુપ્રસાદ પંડ્યા|3. આધુનિક પ્રયોગશીલ કવિની છંદોરમ્ય કાવ્યકૃતિ – ભાનુપ્રસાદ પંડ્યા]]
• 4. વૃદ્ધચેતનાના મોક્ષનું કાવ્ય – હર્ષદ ત્રિવેદી
• 5. અન્યની આંખે પોતે કરેલું દર્શન – વિનોદ જોશી
• 6. ‘સાંજના ઓળા લથડતા જાય’ વિશે – નિરંજન ભગત
• 7. ‘સૂર્યને શિક્ષા કરો’ વિશે – કુમારપાળ દેસાઈ
• 8. કલ્પન-પંખીઓનો મુક્ત ગગનવિહાર… – રાધેશ્યામ શર્મા
• 9. નભમાં છિદ્ર થોડું પડ્યું ત્યાં… – જયદેવ શુક્લ
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /‘મેં કવિતા લખવાની શરૂઆત કરી’ — રચનાબંધનો ચમત્કાર —  ચન્દ્રકાન્ત ટોપીવાળા|10. ‘મેં કવિતા લખવાની શરૂઆત કરી’ — રચનાબંધનો ચમત્કાર —  ચન્દ્રકાન્ત ટોપીવાળા]]
• 11. અનન્ય કાવ્યત્વ દર્શાવતું કાવ્ય – રાજેન્દ્ર પટેલ
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /‘અવાજને ખોદી શકાતો નથી’ તથા ‘કવિ લઘરાજીનું ચિંતન’ વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ|12. ‘અવાજને ખોદી શકાતો નથી’ તથા ‘કવિ લઘરાજીનું ચિંતન’ વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ]]
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /અને એબ્સર્ડ કવિતાને સાર્થક થવા ખપ લાગ્યો વ્યાજસ્તુતિ અલંકાર – નીરવ પટેલ|13. અને એબ્સર્ડ કવિતાને સાર્થક થવા ખપ લાગ્યો વ્યાજસ્તુતિ અલંકાર – નીરવ પટેલ]]
• 14. ‘કવિવર નથી થયો તું રે’ વિશે – હરિકૃષ્ણ પાઠક
• 15. ‘સ્તવન’ વિશે – રમણ સોની
• 16. કાણી ડોલથી જળાશય ભરવાની વાત – રવીન્દ્ર પારેખ
• 17. અમથાને સમજીને થતું અમથું મહિમાગાન – સંજુ વાળા
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /હોવાપણાની નિરર્થકતાને ઉકેલવા મથતું કવિકર્મ – મણિલાલ હ. પટેલ|18. હોવાપણાની નિરર્થકતાને ઉકેલવા મથતું કવિકર્મ – મણિલાલ હ. પટેલ]]
• 19. ‘હેઈસો હેઈસો’ : એક આસ્વાદ! – યજ્ઞેશ દવે
• 20. વીખરાયેલું ધ્રુવપદ – રમણીક સોમેશ્વર
• 21. ‘સિસિફસની સગી’ : ‘દરજણ’ કવિતા – પરેશ નાયક
• 22. ઊંઘની વિમાસણ :  મહેતાથી ઠાકર સુધી… – સમીર ભટ્ટ
• 23. ટેવ : જીવનના એકધારાપણાનું કાવ્ય – કિશોર વ્યાસ
• 24. ‘કાચબો ચાલે છે’ : ‘ચાલવું’ એ જ નિયતિ – દક્ષા વ્યાસ
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /‘કોણ ઘડે છે કીડીઓનાં નેપુર?’ : સાધન આડું ને સાહેબ દૂર! – દલપત પઢિયાર|25. ‘કોણ ઘડે છે કીડીઓનાં નેપુર?’ : સાધન આડું ને સાહેબ દૂર! – દલપત પઢિયાર]]
• 26. મૃત્યુના માર્દવનું ગાન – દર્શના ધોળકિયા
• 27. એ કેવળ સ્વકેન્દ્રી કવિતાના કવિ નથી – પ્રવીણ પંડ્યા
• 28. સામે કાંઠે પહોંચવાની રાહ – પારુલ કંદર્પ દેસાઈ
• 29. પંચેન્દ્રિયમાં પ્રસરતો પંખી-સ્વર – રમણીક સોમેશ્વર
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /બિલકુલ આ ક્ષણનો શબ્દ : લા.ઠા.નાં ત્રણ લઘુકાવ્યો – ધીરેન્દ્ર મહેતા|30. બિલકુલ આ ક્ષણનો શબ્દ : લા.ઠા.નાં ત્રણ લઘુકાવ્યો – ધીરેન્દ્ર મહેતા]]
• 31. અજનબી અગોચર આંતરિક – લાભશંકર ઠાકર
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /રહસ્યમય ગૂઢ અંધકારના કાંઠે કવિની કૅફિયતનો અવાજ – લાભશંકર ઠાકર|32. રહસ્યમય ગૂઢ અંધકારના કાંઠે કવિની કૅફિયતનો અવાજ – લાભશંકર ઠાકર]]
• 33. ‘તડકો–૧’ વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 34. કલ્પનાની વિલક્ષણ અરાજકતાનું સૌંદર્ય – રાધેશ્યામ શર્મા
• V. એકાંતની સભા - જગદીશ જોષી
• 1. સમય — પોતે જ વેઇટિંગ રૂમ — જગદીશ જોષી
• 2. હું જાણું વિશે — જગદીશ જોષી
• 3. પ્રાણ અને પ્રકૃતિ: બંનેનો વિજય - જગદીશ જોષી
• 4. અંધકારમાં આકારનો અવતાર – જગદીશ જોષી
• 5. આંખોનું વિશ્વ – જગદીશ જોષી
• 6. શબ્દની સ્ફૂર્તિની કવિતા – જગદીશ જોષી
• 7. અનુત્તર પ્રશ્ન-પરંપરા – જગદીશ જોષી
• 8. લયસભર લકીર – જગદીશ જોષી
• 9. થાનકનું કથાનક – જગદીશ જોષી
• 10. Neurosisનાં કૂંડાળાં – જગદીશ જોષી
• 11. ધુમ્મસનો નશો અને નકશો – જગદીશ જોષી
• 12. કવિતાની કવિતાને અંજલિ – જગદીશ જોષી
• 13. શિશુની પાની જેવી નાનકડી ગુલાબી રચના – જગદીશ જોષી
• 14. નિરાકારને નાથવાની કલા – જગદીશ જોષી
• 15. જોયાં જોયાંમાં બહુ ફેર – જગદીશ જોષી
• 16. આરસિયો અણસાર – જગદીશ જોષી
• 17. ‘હોંકારા હોંશે દિયે’ - જગદીશ જોષી
• 18. કવિની કલ્પના-કવિતા - જગદીશ જોષી
• 19. નજાકતના નકશા - જગદીશ જોષી
• 20. આતમની અંતર-જ્યોત – જગદીશ જોષી
• 21. સાકીનો સાક્ષાત્કાર – જગદીશ જોષી
• 22. વસંતનું ઝુમ્મર – જગદીશ જોષી
• 23. નાની મારી આંખ... – જગદીશ જોષી
• 24. ગિરનારની મનોમુદ્રા – જગદીશ જોષી
• 25. યુગમાનવની સ્તુતિ – જગદીશ જોષી
• 26. આર્દ્રતામાં એકરૂપતા – જગદીશ જોષી
• 27. સર્જનપ્રક્રિયાનો નશો અને નકશો – જગદીશ જોષી
• 28. કાગવાણીનો કેફ – જગદીશ જોષી
• 29. મતલાથી મક્તા સુધી – જગદીશ જોષી
• 30. વ્યવહારથી વેગળો અનોખો તહેવાર – જગદીશ જોષી
• 31. ‘લીલાછમ વ્રણ’ની ગઝલ – જગદીશ જોષી
• 32. પતંગિયાની છેલ્લી ફ્લાઇટ – જગદીશ જોષી
• 33. વ્યથાને ગૂંથતો એક પત્ર – જગદીશ જોષી
• 34. સુખની નેગેટિવ – જગદીશ જોષી
• 35. મુશ્કિલ હૈ, બહુત મુશ્કિલ – જગદીશ જોષી
• 36. પરબ માંડી બેઠેલ પિપાસુ – જગદીશ જોષી
• 37. કલ દુનિયા સે ઉઠ જાયેંગે – જગદીશ જોષી
• 38. અનુરાગની નજાકતનું કૌવત – જગદીશ જોષી
• 39. ‘વ્હાલાં જેને જાય વછોડી...’ – જગદીશ જોષી
• 40. ‘રહે બારણાં બંધ’ – જગદીશ જોષી
• 41. હૃદયથી જાઓ નયન સુધી – જગદીશ જોષી
• 42. ‘લાગી લગન મને ઠેઠની’ – જગદીશ જોષી
• 43. મોરપીંછનાં તીર – જગદીશ જોષી
• 44. રથનાં પૈડાંમાં કચવાતી કિંકરીનું સંગીત – જગદીશ જોષી
• 45. ‘મેશ ન આંજું, રામ’ – જગદીશ જોષી
• 46. ‘ભજન કરે તે જીતે’ – જગદીશ જોષી
• 47. આકાશમાં ચંદ્ર ચીતરતો કવિ – જગદીશ જોષી
• 48. સાગરનો ઊંડો ને ઘેરો નિનાદ – જગદીશ જોષી
• 49. પરણામોની પરકમ્મા – જગદીશ જોષી
• 50. ‘આશય આનંદઘન તણો’ – જગદીશ જોષી
• 51. રસજ્યોત વિશે – જગદીશ જોષી
• 52. ‘વદાયના ઉદ્ગાર’ – જગદીશ જોષી
• 53. કાળનો કંઠ અને કાંઠો – જગદીશ જોષી
• 54. અદ્વિતીય સંગીતકાવ્ય – જગદીશ જોષી
• 55. માણસ એટલે વેદના એટલે માણસ – જગદીશ જોષી
• 56. ઝાંઝવાંને પેલે પાર – જગદીશ જોષી
• 57. આંતરસૂઝની પગવાટે – જગદીશ જોષી
• 58. કૅલેન્ડરને ઇશારે ‘આધુનિક ક્રિયાકાંડ’ – જગદીશ જોષી
• 59. ચિત્ર-શિલ્પ-કાવ્ય-પ્રયાગ – જગદીશ જોષી
• 60. આત્મબોધાત્મક નિરીક્ષણ – જગદીશ જોષી
• 61. પોતીકી પરંપરાની કવિતા – જગદીશ જોષી
• 62. વજન કરે તે હારે મનવા, ભજન કરે તે જીતે – જગદીશ જોષી
• 63. મૃત્યુ : ભાવના અને વિભાવના – જગદીશ જોષી
• 64. અમારો ગુણિયલ ગુર્જર દેશ – જગદીશ જોષી
• 65. પ્રેમની સનાતન ચીસ – જગદીશ જોષી
• 66. ક્ષણના લલાટ પર શાશ્વતીનું તિલક – જગદીશ જોષી
• 67. કુદરતની કુંજગલીમાં ગુજરાતનો કવિ – જગદીશ જોષી
• 68. ઉત્તરની અપેક્ષા વિનાનો પ્રશ્ન – જગદીશ જોષી
• 69. અચરજ વડલો ઊગ્યો – જગદીશ જોષી
• 70. વેદનાની પ્રતીતિ – જગદીશ જોષી
• 71. પાદર થયાં પરદેશ – જગદીશ જોષી
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /ભૂતકાળના ભૂતિયા મહેલમાં ભાવિ સ્વપ્નનાં ઝુમ્મર – જગદીશ જોષી|72. ભૂતકાળના ભૂતિયા મહેલમાં ભાવિ સ્વપ્નનાં ઝુમ્મર – જગદીશ જોષી]]
• 73. ‘શીરાજ: ખુલ ગયા હૈ ચમન કી કિતાબ કા!’ – જગદીશ જોષી
• 74. મીણબત્તી જેવી ધાર્મિકતા – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 75. મિલનની પ્રસન્નતાનો અણસાર – હરીન્દ્ર દવે
• 76. ખોબો ભરીને – સુરેશ દલાલ
• 77. ‘મને મનગમતી સાંજ એક આપો’ – સુરેશ દલાલ
• 78. અનુત્તર પ્રશ્ન-પરંપરા – જગદીશ જોષી
• VI. વેણીભાઈ પુરોહિત
• 1. સંકોરવાનું દાક્ષિણ્ય – વેણીભાઈ પુરોહિત
• 2. ઇચ્છાઓનું અક્ષયપાત્ર – વેણીભાઈ પુરોહિત
• 3. બિનતારી સંદેશા – વેણીભાઈ પુરોહિત
• 4. સંતોષનો રંગ રાતો – વેણીભાઈ પુરોહિત
• 5. જંપનો અજંપો – વેણીભાઈ પુરોહિત
• 6. સાસુનું માતૃત્વ – વેણીભાઈ પુરોહિત
• 7. ઈ... – વેણીભાઈ પુરોહિત
• 8. બે જમાનાનાં બે નગરકાવ્યો – વેણીભાઈ પુરોહિત
• VII. સુરેશ દલાલ
• 1. એક પ્રશ્નગીત વિશે – સુરેશ દલાલ
• 2. હસ્તાયણ વિશે – સુરેશ દલાલ
• 3. ઠેસ રૂપે જોયો વિશે – સુરેશ દલાલ
• 4. શું ચીજ છે? વિશે – સુરેશ દલાલ
• VIII. રમણીક અગ્રાવત
• 1. ખાલી મ્યાન જેવું વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 2. અમર હમણાં જ સૂતો છે વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 3. ઘટમાં ઝાલર બાજે વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 4. વળાવી બા, આવ્યાં વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 5. મૃત્યુ ગંગાજળિયું દે વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 6. ડચૂરો વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 7. ખંડિત સ્વપ્નના અવશેષ વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 8. વૃક્ષ વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 9. સ્વજન સુધી વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 10. મૃત્યુ કાવ્ય વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 11. મધરો મધરો કાવ્ય વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 12. એટલામાં તો વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 13. પ્રથમથી જ રિવાજ છે વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 14. આજના માણસની ગઝલ વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 15. સાંભરે કાવ્ય વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 16. અનહદ અપાર વરસે વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 17. આષાઢ કાવ્ય વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 18. મને માણસ માટે ખરેખર માન છે વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 19. બાબાગાડી વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 20. સંજય છું વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 21. ગીત-શિખરિણી વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 22. ખારવણ હીબકાં ભરે વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 23. સંગમાં રાજી રાજી વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 24. છોડીને આવ તું ગઝલ વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 25. હવે તું વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 26. સાંજ ઢળે છે વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 27. ટેકરી કાવ્ય વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• 28. પહાડની એક પળ વિશે – રમણીક અગ્રાવત
• IX. ભમરો વાત વહે ગુંજનમાં - સંપા. સુરેશ દલાલ
• 1. બાપુનો જન્મદિન વિશે – સુરેશ દલાલ
• 2. સનાતન શિશુની કવિતા — સુરેશ દલાલ
• 3. હરીન્દ્ર દવે સ્મૃતિમાં હવે – સુરેશ દલાલ
• 4. પરિભાષા વિના – ઉત્પલ ભાયાણી
• 5. નિત્ય પ્રવાસીનું ગીત – જયા મહેતા
• 6. મિલનપૂર્વેની સંધ્યાની વિશ્રબ્ધ અનુભૂતિનું કાવ્ય – ઉશનસ્
• 7. તારી સુવાસ વિશે – સુરેશ દલાલ
• 8. ઉખાણું વિશે – જયન્ત પાઠક
• 9. થાક લાગે વિશે – નૂતન જાની
• 10. નેણ ના ઉલાળો વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 11. ને તમે યાદ આવ્યાં વિશે – દીપક મહેતા
• 12. સ્મૃતિનું નાનકડું ઉપનિષદ – સુરેશ દલાલ
• 13. માધવ ક્યાંય નથી મધુવનમાં વિશે – સ્નેહરશ્મિ
• 14. માધવ ક્યાંય નથી મધુવનમાં – મનસુખલાલ ઝવેરી
• 15. પરિશ્રમનું ‘ઓશિએનિક’ પરિણામ – રાધેશ્યામ શર્મા
• 16. સૂરજ થવાને સમણે... – નલિની માડગાંવકર
• 17. રાત રૂપે મઢી વિશે – સુરેન ઠાકર ‘મેહુલ’
• 18. રાત રૂપે મઢી વિશે – સુરેશ દલાલ
• 19. આજની રાત વિશે – નલિન રાવળ
• 20. મઝધારે મુલાકાત વિશે – સુરેશ દલાલ
• 21. હરીન્દ્રની જ હોય તેવી ગઝલ – ભગવતીકુમાર શર્મા
• 22. કહું વિશે – સુરેશ દલાલ
• 23. મરણને પરભારું જ મારવાનો કીમિયો – રમેશ પારેખ
• 24. અનહદનો સૂર વિશે – રમેશ પુરોહિત
• 25. નજરું લાગી વિશે – જયા મહેતા
• 26. અમોને પણ હરીન્દ્રભાઈ, નજરું લાગી! – માધવ રામાનુજ
• 27. નિગૂઢ સ્પર્શની ઉત્પ્રેક્ષ – રાજેન્દ્ર શુક્લ
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /ગઝલના શબ્દો, તળપદી બાની અને ગીતની મીઠાશનું રસાયણ – મહેશ દવે|28. ગઝલના શબ્દો, તળપદી બાની અને ગીતની મીઠાશનું રસાયણ – મહેશ દવે]]
• X. સુરેશ દલાલ
• 1. શિખરું ઊંચા વિશે – સુરેશ દલાલ
• 2. માનવીના રે જીવન વિશે – સુરેશ દલાલ
• XI. ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 1. શરણાઈવાળો વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 2. જય! જય! ગરવી ગુજરાત! વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 3. મારો જીવનપંથ ઉજાળ વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 4. બોધ વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 5. અમર આશા વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 6. આપની યાદી વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 7. સાગર અને શશી કાવ્ય વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 8. જનની કાવ્ય વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 9. હરિનાં દર્શન કાવ્ય વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 10. સદાકાળ ગુજરાત વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 11. ભણકારા કાવ્ય વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 12. વિસર્જન વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 13. આતમરામને વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 14. કસુંબીનો રંગ વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 15. કોણ રોકે! વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 16. ભરતી કાવ્ય વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 17. મેરે પિયા! કાવ્ય વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 18. માઈલોના માઈલો મારી અંદર કાવ્ય વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 19. હરિનાં લોચનિયાં કાવ્ય વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 20. બીજું હું કાંઈ ન માગું વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 21. બંદર છો દૂર છે! કાવ્ય વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 22. આજ કાવ્ય વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 23. મરજીવિયા કાવ્ય વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 24. નયણાં કાવ્ય વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 25. જૂનું ઘર ખાલી કરતાં કાવ્ય વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 26. મધુર નમણા ચ્હેરા કાવ્ય વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 27. થોડો વગડાનો શ્વાસ વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 28. ક્હાનાનું કામ કાવ્ય વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 29. પ્રભુનું નામ લઈ વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 30. ખોટ વર્તાયા કરે વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 31. શૂન્ય કરતાં તો... વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 32. ગળતું જામ છે વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 33. ઘરથી કબર સુધી વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• 34. આદમથી શેખાદમ સુધી વિશે – ચંદ્રકાન્ત શેઠ
• XII. રાધેશ્યામ શર્મા
• 1. માણસ–ફાનસ–મૃત્યુ – રાધેશ્યામ શર્મા
• 2. વરસાદના ઓછાયે સર્જકનો પ્રસાદ – રાધેશ્યામ શર્મા
• 3. ‘નથી’ની પાછળ રહેલી નરવી નિખાલસતા – રાધેશ્યામ શર્મા
• 4. વિસ્મયની વાવણી કરતાં કલ્પનો – રાધેશ્યામ શર્મા
• 5. દ્રૌપદી–ઉત્તરાનો વિરલ સંગમ –રાધેશ્યામ શર્મા
• 6. રચનામાં પરોવાયેલું વિ–દૂરદર્શન! – રાધેશ્યામ શર્મા
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /પ્રાયશ્ચિત રૂપે પુત્રનો પિતૃકાયાપ્રવેશ! – રાધેશ્યામ શર્મા|7. પ્રાયશ્ચિત રૂપે પુત્રનો પિતૃકાયાપ્રવેશ! – રાધેશ્યામ શર્મા]]
• 8. થથરે તળાવડી ને ફરકે ફણગો… – રાધેશ્યામ શર્મા
• 9. વીહલા, સુન્દરકાંડ વાંચીને થાકી ગયા – રાધેશ્યામ શર્મા
• 10. સર્જક કલ્પનાનો યક્ષપ્રશ્ન – રાધેશ્યામ શર્મા
• 11. ગૃહત્યાગને અનુસરતો કરુણ ગીત–રાગ! – રાધેશ્યામ શર્મા
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /ગુલામમોહમ્મદ શેખનું પ્રભાવક પિતૃ–સ્વપ્ન સ્તવન… – રાધેશ્યામ શર્મા|12. ગુલામમોહમ્મદ શેખનું પ્રભાવક પિતૃ–સ્વપ્ન સ્તવન… – રાધેશ્યામ શર્મા]]
• 13. પૃથ્વી પર કાળી રાખોડી – રાધેશ્યામ શર્મા
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /પથ્થરોમાં પ્રાણપ્રતિષ્ઠા કરતી વિશિષ્ટ કૃતિ – રાધેશ્યામ શર્મા|14. પથ્થરોમાં પ્રાણપ્રતિષ્ઠા કરતી વિશિષ્ટ કૃતિ – રાધેશ્યામ શર્મા]]
• 15. ઍપિક સ્કેલ પર પરિણમતી ટૉક – રાધેશ્યામ શર્મા
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /જહાજો ક્યાં ક્યાંથી જરઠ ઘરડાં જીર્ણ આવી ઊભેલાં – રાધેશ્યામ શર્મા|16. જહાજો ક્યાં ક્યાંથી જરઠ ઘરડાં જીર્ણ આવી ઊભેલાં – રાધેશ્યામ શર્મા]]
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /વાર્ધક્યની નીરસતા ને ભગવાનનો વિશિષ્ટ ઉપક્રમ… – રાધેશ્યામ શર્મા|17. વાર્ધક્યની નીરસતા ને ભગવાનનો વિશિષ્ટ ઉપક્રમ… – રાધેશ્યામ શર્મા]]
• 18. બાળગદ્યલયમાં પ્રવર્તતી અનુપમ રચના – રાધેશ્યામ શર્મા
• 19. ઈશ્વરના પર્યાયે વાણી… – રાધેશ્યામ શર્મા
• 20. સર્જક શુક્લની વ્યાસશૈલી! – રાધેશ્યામ શર્મા
• 21. સર્જકનાં સુવર્ણમંડિત સ્મૃતિસ્તૂપો… – રાધેશ્યામ શર્મા
• 22. બાવનબા’રી બારાખડીમાં નામ… – રાધેશ્યામ શર્મા
• 23. વસ્તુલક્ષી અને તત્ત્વલક્ષી સંરચના – રાધેશ્યામ શર્મા
• 24. પ્રીતપાગલ હાલરડાનો ધ્વનિ-વૈભવ! – રાધેશ્યામ શર્મા
• 25. દેવોને સુ–વાસથી રૂંધવાનો ઉપક્રમ! – રાધેશ્યામ શર્મા
• 26. પ્રેમઝરૂખેથી વહેલ આત્મખોજ અને અફસોસ… – રાધેશ્યામ શર્મા
• 27. લેખનકર્મ અને દીપજ્યોતિનો સંગમ – રાધેશ્યામ શર્મા
• 28. પ્રવાસ–કથા–સંવાદની ગતિશીલતા… – રાધેશ્યામ શર્મા
• 29. અતિ–વાસ્તવમાં સમ્ભવેલો કરમોક્ષ – રાધેશ્યામ શર્મા
• 30. મૃત્યુને અનુગમન ફરમાવતી પદાવલી – રાધેશ્યામ શર્મા
• 31. કાવ્યના સત્ય માટે સર્જકને સલામ – રાધેશ્યામ શર્મા
• 32. રુધિરના ભડકાથી ભડકેલી રુદ્ર ચેતના – રાધેશ્યામ શર્મા
• 33. મનોકંપનનું સઘન પ્રતીક – રાધેશ્યામ શર્મા
• 34. સાહચર્યસિદ્ધ કાવ્ય-આકૃતિ... – રાધેશ્યામ શર્મા
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /લક્કડખોદ – દેવચકલીની સહોપસ્થિત પ્રતીકરચના… – રાધેશ્યામ શર્મા|35. લક્કડખોદ – દેવચકલીની સહોપસ્થિત પ્રતીકરચના… – રાધેશ્યામ શર્મા]]
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /ગાંધીજીને કેદખાનામાંથી મુક્ત કરવાનો વિપુલ કાવ્યકસબ – રાધેશ્યામ શર્મા|36. ગાંધીજીને કેદખાનામાંથી મુક્ત કરવાનો વિપુલ કાવ્યકસબ – રાધેશ્યામ શર્મા]]
• 37. ‘કદાચ’નો વિસ્ફોટ આસ્વાદ્ય – રાધેશ્યામ શર્મા
• 38. ધુમ્મસના સમુંદરમાં સૂરજ – રાધેશ્યામ શર્મા
• 39. પૂર્વજ–પરમ્પરાને હોમવાની કાવ્યવિધિ – રાધેશ્યામ શર્મા
• 40. આત્મતપનની શુદ્ધ અભિવ્યક્તિ – રાધેશ્યામ શર્મા
• 41. વિવશ હણહણાટીસભર સૂનકાર – રાધેશ્યામ શર્મા
• 42. મરણિયા પ્રયાસનાં સબળ કલ્પનો – રાધેશ્યામ શર્મા
• 43. ઇતિહાસ અને કલ્પના વચ્ચેનો પરદો ખસી ગયો – રાધેશ્યામ શર્મા
• 44. હીંચકાની હૃદયલિપિ ઉકેલતી કૃતિ – રાધેશ્યામ શર્મા
• 45. છીપના ભેજમાં ખોળજો વાવોલ – રાધેશ્યામ શર્મા
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /નિષ્કારણથી નિ-રંજ સુધીની વિરલ સૉનેટયાત્રા… – રાધેશ્યામ શર્મા|46. નિષ્કારણથી નિ-રંજ સુધીની વિરલ સૉનેટયાત્રા… – રાધેશ્યામ શર્મા]]
• 47. ‘મૉનો–ઇમેજના દુર્ગની બહાર’ – રાધેશ્યામ શર્મા
• 48. મૃગજળનું વસ્ત્ર વણી આપનાર કવિ – રાધેશ્યામ શર્મા
• 49. સંવેદનાનું શિખર પહાડ પર – રાધેશ્યામ શર્મા
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /નર્યા પથ્થરયુગમાં અપહરી, સૌને સંડોવતી કૃતિ – રાધેશ્યામ શર્મા|50. નર્યા પથ્થરયુગમાં અપહરી, સૌને સંડોવતી કૃતિ – રાધેશ્યામ શર્મા]]
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /‘ભૂંસાતાં ગ્રામચિત્રો’માં સ્મરણીય ‘મણિ’–કર્મ – રાધેશ્યામ શર્મા|51. ‘ભૂંસાતાં ગ્રામચિત્રો’માં સ્મરણીય ‘મણિ’–કર્મ – રાધેશ્યામ શર્મા]]
• 52. તર્જની જ્યાં સ્વપ્નપરી બની – રાધેશ્યામ શર્મા
• 53. મૂળ સાથે સંવાદ સાધતી કાવ્યકળા – રાધેશ્યામ શર્મા
• 54. તણખલું વિશે – રાધેશ્યામ શર્મા
• 55. સ્મૃતિ–દર્પણમાં હવાતિયાં – રાધેશ્યામ શર્મા
• 56. સંકુલ સંબંધનું કપૂર – રાધેશ્યામ શર્મા
• 57. તમસ્ પ્રકાશતી વિશિષ્ટ કૃતિ – રાધેશ્યામ શર્મા
• 58. સ્થિર શબ્દની શોધમાં સિસૃક્ષા...– રાધેશ્યામ શર્મા
• 59. અપરિચિત કલ્પનાસૃષ્ટિમાં કળાયાત્રા – રાધેશ્યામ શર્મા
• 60. સ્વાદ અને સ્પર્શનો વિશિષ્ટ સંકર – રાધેશ્યામ શર્મા
• 61. સર્જક પ્રતિભાની એક ગુલછડી – રાધેશ્યામ શર્મા
• 62. અરીસાની આરપાર પ્રલંબાતું કવિકૌશલ્ય – રાધેશ્યામ શર્મા
• 63. શૂન્ય શિખરનું સમીપ દર્શન – રાધેશ્યામ શર્મા
• 64. પલંગના વૈભવ સાથે પતંગનું પતન – રાધેશ્યામ શર્મા
• 65. ‘અજાણ્યા નક્ષત્ર' નિરૂપતું શબ્દકર્મ – રાધેશ્યામ શર્મા
• 66. નિજી વિસ્મયનું રસાત્મક સંક્રમણ – રાધેશ્યામ શર્મા
• 67. શૃંગાર–સૂત્રમાં ભક્તિ–કાવ્યની કડી – રાધેશ્યામ શર્મા
• 68. સ્નેહ અને તમસનું કૃતિમાં અદ્વૈત... – રાધેશ્યામ શર્મા
• 69. કલ્પનાની વિલક્ષણ અરાજકતાનું સૌંદર્ય – રાધેશ્યામ શર્મા
• 70. વિભાજનવૃત્તિ પર પુણ્યપ્રકોપ – રાધેશ્યામ શર્મા
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /સંકુલ પ્રક્રિયાને મૂર્ત રૂપ અર્પતી પ્રભાવક કૃતિ – રાધેશ્યામ શર્મા|71. સંકુલ પ્રક્રિયાને મૂર્ત રૂપ અર્પતી પ્રભાવક કૃતિ – રાધેશ્યામ શર્મા]]
• 72. જનમોજનમની શોધ – રાધેશ્યામ શર્મા
• 73. મૂળ વૃક્ષરૂપની વિ-(આ)કૃતિ.... – રાધેશ્યામ શર્મા
• 74. બિન્ધાસ્ત બેફિકરાઈનું પ્રકર્ષક પારાયણ – રાધેશ્યામ શર્મા
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /નિરુત્તર પ્રાપ્ત દશાની કલ્પનમય અભિવ્યક્તિ – રાધેશ્યામ શર્મા|75. નિરુત્તર પ્રાપ્ત દશાની કલ્પનમય અભિવ્યક્તિ – રાધેશ્યામ શર્મા]]
• 76. આસ્થાનો આધાર – રાધેશ્યામ શર્મા
• 77. એકલક્ષી એકપક્ષી પ્રેમનું પ્રતીક – રાધેશ્યામ શર્મા
• 78. જ્યાં ચાંદ બની જાય છાણું – રાધેશ્યામ શર્મા
• 79. વણઘટી ઘટનાનો વિસ્મય – રાધેશ્યામ શર્મા
• 80. કવિના ‘હોંકાર’માં ઓમકાર સં–ભળાણો – રાધેશ્યામ શર્મા
• 81. બાપુજીની બંડી પહેરી આંટા મારી રહ્યો છે – રાધેશ્યામ શર્મા
• [[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો /‘નગરકાવ્યોમાં યાદ રહે એવું દીર્ઘકાવ્ય’ – ચન્દ્રકાન્ત ટોપીવાળા|82. ‘નગરકાવ્યોમાં યાદ રહે એવું દીર્ઘકાવ્ય’ – ચન્દ્રકાન્ત ટોપીવાળા]]
• XIII. હરીન્દ્ર દવે
• 1. ધમાલ ન કરો – હરીન્દ્ર દવે
• 2. દુનિયા બદલાઈ ગઈ! – હરીન્દ્ર દવે
• 3. અપાર અર્થછાયાઓ – હરીન્દ્ર દવે
• 4. ઉત્કટ આરતની વાણી – હરીન્દ્ર દવે
• 5. ચંચલતાને સ્થિરતાનું પરિમાણ – હરીન્દ્ર દવે
• 6. રુદન સ્મિતમાં પલટશે ખરું? – હરીન્દ્ર દવે
• 7. ચમત્કારોની દુનિયા – હરીન્દ્ર દવે
• 8. અણસૂણ્યા આદેશની પ્રતીક્ષા – હરીન્દ્ર દવે
• 9. અવનિનું અમૃત – હરીન્દ્ર દવે
• 10. ખાલી હાથે? – હરીન્દ્ર દવે
• 11. આકાશ કે પાલવકિનારી? – હરીન્દ્ર દવે
• 12. વિદાયનું ગીત – હરીન્દ્ર દવે
• 13. લયની કેડીએ શૈશવના દેશમાં – હરીન્દ્ર દવે
• 14. મૃત્યુની વેદના – હરીન્દ્ર દવે
• 15. નીલમ એકાન્તનું સત્ય – હરીન્દ્ર દવે
• 16. હૃદયસાગરમાં લીન થતું વાણીનું વહેણ – હરીન્દ્ર દવે
• 17. જીવનનો સંકેત – હરીન્દ્ર દવે
• 18. ઝિંદાદિલનું ઇચ્છામૃત્યુ – હરીન્દ્ર દવે
• 19. પ્રકૃતિની કમનીય કવિતા – હરીન્દ્ર દવે
• 20. અમરોની અતિથિ – હરીન્દ્ર દવે
• 21. જાદુઈ ઝોલો – હરીન્દ્ર દવે
• 22. સરળતાની કેડી પર સત્ય – હરીન્દ્ર દવે
• 23. સાક્ષાત્કારની ક્ષણ – હરીન્દ્ર દવે
• 24. ‘કોઈ માધવ લ્યો’ – હરીન્દ્ર દવે
• 25. મહાન અને પારાવાર દર્દ – હરીન્દ્ર દવે
• 26. પ્રાણવાન અનુભૂતિની ક્ષણો – હરીન્દ્ર દવે
• 27. હૃદયની અકળ લીલાનું ગીત – હરીન્દ્ર દવે
• 28. લૂંટાયું એટલી લ્હાણ – હરીન્દ્ર દવે
• 29. સૂનકાર સામે ઊભો છે – હરીન્દ્ર દવે
• 30. પુચ્છ વિનાના મગરનો તરફડાટ – હરીન્દ્ર દવે
• 31. પ્રેમ અને સૌંદર્ય – હરીન્દ્ર દવે
• 32. વિષાદના ભાર વિનાની વિદાય – હરીન્દ્ર દવે
• 33. ગયાં વર્ષો – હરીન્દ્ર દવે
• 34. સાંનિધ્યની પાવન ક્ષણ – હરીન્દ્ર દવે
• 35. કવિનો પ્રશ્ન – હરીન્દ્ર દવે
• 36. શબ્દચિત્ર – હરીન્દ્ર દવે
• 37. મધ્યરાત્રિઃ સમયની કે સંસ્કૃતિની? – હરીન્દ્ર દવે
• 38. અંધારું વિરહવેરાન – હરીન્દ્ર દવે
• 39. વ્હાલની લીલા – હરીન્દ્ર દવે
• 40. સભરતાનું ગીત – હરીન્દ્ર દવે
• 41. તીવ્ર ઝંખનાની તાણ – હરીન્દ્ર દવે
• 42. વાતાવરણ રચી આપતી કવિતા – હરીન્દ્ર દવે
• XIV. હસિત બૂચ
• 1. ઉમા-મહેશ્વર વિશે – હસિત બૂચ
• 2. બંદો અને રાણી વિશે – હસિત બૂચ
• 3. સિંહ કાવ્ય વિશે – હસિત બૂચ
• 4. દિવસ પડ્યો કાવ્ય વિશે – હસિત બૂચ
• 5. રાનમાં કાવ્ય વિશે – હસિત બૂચ
• 6. હલ્લો સાગર વિશે – હસિત બૂચ
• 7. મરણ કાવ્ય વિશે – હસિત બૂચ
• 8. આજ અંધાર ખુશબો ભર્યો કાવ્ય વિશે – હસિત બૂચ
• 9. ગમતાંનો કરીએ ગુલાલ વિશે – હસિત બૂચ
• 10. લાજું કાવ્ય વિશે – હસિત બૂચ
• XV. કાવ્યવિશેષઃ બાલમુકુન્દ દવે
• 1. લાડકડી કાવ્યનો આસ્વાદ – સુરેશ દલાલ
• 2. પ્રકૃતિની કમનીય કવિતા – સુરેશ દલાલ