ભાષાવિજ્ઞાન/ભાષાનો વિકાસ: Difference between revisions

{{Poem2Open}}

પ્રા૰ ગુજ૰ न आणइ > नाणइ > ના‘ણે

મેં કહ્યું જે > મકુંજે( ત્વરિત ઉચ્ચારણમાં)

ભાઈ સાહેબ > ભઈ સાબ > ભૈસાબ્ > ભઈશા.૭<ref>૭ જુઓ  : ક. મા. મુનશી, `વેરની વસુલાત.’</ref>

મોટાભાઈ > મોટાઈ૮<ref>૮ બોલચાલની ભાષામાં સાંભળેલો.</ref>

બે વિભિન્ન ધ્વનિઓમાંથી પૂર્વવર્તી વર્ણ પરવર્તી વર્ણની સમાન બની જાય તેને '''પશ્ચાદ્ગામી સમીકરણ''' કહે છે. અહીં મનમાં એક ધ્વનિ હજી પૂરેપૂરો સ્ફુર્યો નથી ત્યાં પછીનો પ્રબળ ધ્વનિ ઘૂમી વળે છે અને પૂર્વવર્તી ધ્વનિને પોતાની સમાન બનાવી લે છે. ઉ. ત.

{{Poem2Close}}

{|style="border-right:૦px #000 solid;width:80%;padding-right:0.5em;"

|-

|colspan="2"|હા જ તો > હાસ્તો૧૫<ref name="fifteen"/>

|}

{{Poem2Open}}

પશ્ચાદ્ગામી સમીકરણને કેટલાક પાશ્ચાત્ય ભાષાવૈજ્ઞાનિકો પૂર્વાપેક્ષા(Anticipation)ના નામથી ઓળખાવે છે.૧૬<ref>૧૬ જુઓ : E. H. Sturtevant, op. cit., p. 85.</ref> સંસ્કૃત વૈયાકરણોની પરિભાષામાં ‘સમીકરણ’ને ‘સવર્ણીકરણ’નું નામ આપવામાં આવ્યું છે.

{{Poem2Open}}

અંગ્રેજી sidown૨૧<ref name="twentyone">૨૧ જુઓ : Sturtevant, op. cit. p. 88.</ref> બોલચાલની ભાષામાં) (sit downને બદલે)

સં. माण्ड > પ્રા. हांड > ગુજ. હાંડ + લું = હાલ્લું.

પારણું > પાણ્ણું (પારસી બોલીમાં)

અંગ્રેજી humble + ly = humbly૨૨<ref>૨૨ જુઓ : Sturtevant, op. cit., p. 90.</ref>

અંગ્રેજી, ત્વરિત ઉચ્ચારણમાં libry(library માટે)

ગુજ. દીનના નાથ > દીનાનાથ

ગુજ. અંગગત > અંગત

(મૂર્ધન્ય ‘ણ’ ના સામીપ્યને કારણે ड्નો નાશ અને ઉદ્વૃત્ત સ્વરને સ્થાને य-શ્રુતિ)  

શિષ્ટ ગુજ. ‘બારણું’ > બોલચાલની ભાષામાં ‘બાયણું’

શિષ્ટ ગુજ. ‘બટાટા’ (પોર્ટુગીઝ ઉછીનો શબ્દ) > ‘બટાકા’ (બોલચાલની ઉપશિષ્ટ ભાષામાં).

{{Poem2Close}}

વૈદિક  सूनरी > સં. सुन्दरी

સં. कोटि > ગુજ. કરોડ

{{Poem2Close}}

{{center|'''શબ્દપરિવર્તન'''}}