ધૂળમાંની પગલીઓ/૧૬: Difference between revisions

મને કેાઈ વર્ષાઋતુને માણવા માટે બે જ ઇન્દ્રિયો પસંદ કરવાની કહે તો હું ઘ્રાણેન્દ્રિય અને સ્પર્શેન્દ્રિય પહેલી પસંદ કરું. વર્ષાની અમૃતધાર ઝીલતાં ઝીલતાં દૂર દૂરના અસ્પર્શ્ય એવા આકાશનેય હું જાણે મારી હથેળીમાં સ્પર્શતું અનુભવતો. જળનાં ટીપાં આકાશના પેલા તારાઓને મળીને આવ્યાં હોય એવાં ખુશનસીબ મને લાગતાં. હું કેટલીકવાર મેઘધનુષની ચઢતી કમાન પર થઈને ગૌરીના ગવાક્ષે પહોંચવાની રંગીન કલ્પનાયે કરી રહેતો. કિશોરવયે મેઘદૂતની મૈત્રી પછી અનેકવાર હું અશરીરિણી ગૌરીને કોઈ શ્વેત-શ્યામ વાદળના ગોટામાંથી શોધી કાઢવા -પકડવા પ્રયત્ન કરતો. અનેકવાર હું કાલિદાસની કાવ્યપંક્તિઓ બોલીને મરૂત અને મેઘ દ્વારા ગૌરીના મનોલોકમાં પહોંચવાને મથતો; પરંતુ ગૌરી કોઈ દૈવી પ્રકાશમૂર્તિ-શી નજીક છતાં દૂર દેખાતી. મુક્ત વેણી ધારણ કરેલી શ્વેત વસ્ત્રાવૃતા ગૌરી કોઈ પ્રતીક્ષાદીપની નિર્મળ જ્યોતિ-શી સ્થિરતયા ચમકતી મને દેખાતી; પરંતુ હું એની કિસલય-શી કોમળ કરાંગુલિને ગ્રહી શકતો ન હતો. હું અવારનવાર દૂર દૂરના ચંદ્રને જોઈને ખડકે ખડકે પછડાટો લેતા સમુદ્ર જેમ મારા ચેતન - ઉછાળને પ્રતીત કરતો. કાંઠો મંજૂર નથી ને કાંઠો ઉલ્લંઘાતોયે નથી!

ગૌરી ક્યારેક અધરાતે મધરાતે, આષાઢી કે શ્રાવણી આકાશમાં ચંદ્ર જ્યારે શ્યામ અભ્રો આડે ઢંકાયેલો હશે, વૃક્ષવેલીઓ જ્યારે રહી ગયેલ વરસાદની મીઠી સ્મૃતિનાં મોતી ટપ ટપ ખેરવતી હશે ત્યારે મેઘના મદીલ લાવણ્યરસની સુડોળ પ્રતિમારૂપે અવતરીને કરકમલમાં સ્વર્ણિમ દીપથાળ લઈને મારા કાજે થઈને અભિસારે પધારતી હશે. એમ ન હોય તો શા માટે એ મારી નિકટતર આવતી હોય એવી સંવેદના મને થાય? શા માટે ગૌરીના અભિસારના ખ્યાલ માત્રે મારા આંતરમહેલની સૌ રજતઘંટડીઓ એકસામટી રણકી ઊઠે? શા માટે મારામાંનાં પાંચેય તત્વો – પૃથ્વી, જળ, તેજ, વાયુ અને આકાશ – ઘૂંટાઈને પંચામૃતનો અપૂર્વ સ્વાદ આપતાં ઉલ્લસિત થાય? મને અનેકવાર એવું થતું રહ્યું છે કે કોઈ જાણે ગૌરીની ચેતનાની કલમ મારી ચેતનામાં રોપીને-બાંધીને જાદુઈ જળના ઇલમે કોઈ નિત્યનૂતન સાયુજ્યરસે એકાકાર કરીને જાણે કોળાવવાને મથે છે ને તેય આ વર્ષાની સર્જનાત્મક ઋતુમાં જ. ગૌરીની લોકોત્તર હયાતી અનેક રૂપે આ વર્ષામાં મને પ્રતીત થતી હોય છે : ગૌરી ક્યારેક નવસ્નાત મોગરાનાં લીલા પર્ણના ઉજાસમાં લાવણ્યની ટશરે પ્રગટતી હોય છે. ક્યારેક મેઘધનુષ્યની કમનીય કમાનમાં એની દૃષ્ટિની બંકિમ ભંગિમા મને વરતાય છે. ક્યારેક ઝરણાની રણઝણમાં ગૌરીનાં જ ઝાંઝરની ઝંકૃતિ વહી આવતી મને પમાય છે. ગૌરી મારી અંતઃશ્રુતિને, મારા અંતશ્ચક્ષુને પ્રત્યક્ષ થતી મારી સમગ્ર ચેતનામાં પુલકી ઊઠે છે, માટીમાંથી તૃણ પુલકી ઊઠે એમ. વર્ષા આવે છે અને ગૌરીની સ્મૃતિ બે કાંઠે ઊછળે છે. એનો અભાવ મારામાં ભરાઈ આવે છે, મારી આંખમાંથી એ ઊભરાઈ રહે છે.