સાહિત્ય પલ્લવ – ભાગ ૧/વસન્ત ઢૂંઢું
ત્રિભુવનદાસ લુહાર – ‘સુન્દરમ્’
વસન્ત-આજે વસંત ક્યાં છે?
એ મનમોજી હસંત ક્યાં છે?
રે મુજ સુક્કા લુખ્ખા નિતના
શિરીષ ના, ગુલમોર અહીં ના, ૫
આંબો ના, કોકિલ ટહુકત ના,
લતાકુંજ ના, પુષ્પપુંજ ના,
માટીની ડામરની સડકે,
ફૂટપાથની પડખે પડખે, ૧૦
ગટર, મકાન, દુકાન ધખધખે,
ચિટકલ કાગળ, તડબૂચ છોડાં,
ઈંટ, માટી, આથડતાં રોડાં,
કદી ગધેડાં, ઘેટાં બોડાં, ૧૫
આ સડકે નગરે જ્યાં મિલ છે,
જીવનજંગ જહીં કાતિલ છે,
વસંત નોતરવો મુશ્કિલ છે,
અહીં વાસ પેટ્રોલ તણી છે,
ધૂળગોટ મિલકેરી ધૂણી છે,
ચૈત્ર તાપમાં આંખ ચચણી છે,
ચૈત્ર તાપમાં આંખ ચચણી છે, ૨૫
પરસેવે મુજ પીઠ ભીની છે,
દર્દકથા દિલની છાની છે,
સંધ્યા સૂની, સૂનો પથ છે,
સૃષ્ટિ સકલ થાકી વિશ્લથ છે, ૩૦
પગ મારાની દુર્બળ ગત છે,
એ ટાણે આ ધૂળિયા રસ્તે,
વેચે જ્યાં હોટેલ ચા સસ્તે,
વસન્ત આવ્યો મધમધ હસ્તે, ૩૫
દિવસે રજ છાંયો પસરંતા,
ઊંચા મૂળથી વાજ કરંતા,
કડવા કૈં લીમડા લહરંતા,
સરી સાઈકલ પણ દિલ થંભ્યું,
તપ્ત નેત્ર ક્ષણ હરખે ભીંજ્યું,
અહો! લીમડે જગ શું રંગ્યું!
વસન્ત આ અધૂરી જ અકારી, ૪૫
માનવ-તરુ વિકસાવનહારી,
વસન્ત હું છું વિશ્વવિહારી,