દક્ષિણાયન/દક્ષિણાયન

દક્ષિણાયન

तीरेषु तालीवनमर्मरेषु...। ताम्बूलवल्लीपरिणद्धपूगा स्वेलालतालिङ्गितचन्दनासु। तमालपत्रास्तरणासु रन्तुं प्रसीद शश्वन्मलयस्थलीषु ॥

આ તીર તાલીવન મર્મરે જ્યાં... સોપારીને નાગરવેલ ભેટતી, આlલિંગતી ચન્દ્રનને ઇલા લતા, તમાલનાં પત્ર તણી પથારી, ત્યાં સંક્રીડ હર્ષોં મલયસ્થલીમાં, कालिदास, रघुवंश: सर्ग ६: ५७-६४

Hindu art seems to be totally unintellectualised without unity and without any need for it, but just for this reason it is more expressive, where it tries to express the irrational than anything or anyone else. Hindu art alone has perhaps succeeded in manifesting invisible things in the visible world. One single dancing Shiva embodies more of the essence of divinity than a whole army of Olympians. હિન્દુ કળા સર્વથા બુદ્ધિનાં બંધનોમાંથી મુક્ત થઈ લાગે છે. તેમાં એકતા નથી અને તેને એકતાની જરૂર પણ નથી. પણ એટલા જ કારણે તે જ્યારે બુદ્ધિથી ૫૨ તત્ત્વોને મૂર્ત કરવા પ્રયત્ન કરે છે, ત્યારે બીજી કોઈ પણ ચીજ કે વ્યક્તિ કરતાં વધારે સમર્થ રીતે તેને મૂર્તિમંત કરી શકે છે. કદાચ એકલી હિન્દુ કળા જ અદૃશ્ય વસ્તુઓને દૃશ્ય જગતમાં પ્રગટ કરવાને સફળ થઈ છે, ઑલિમ્પસની આખી દેવસેના કરતાંય નૃત્ય કરતા એકલા નટરાજમાં દિવ્યતાનું તત્ત્વ વધારે પ્રમાણમાં મૂર્ત થયેલું છે.

કાઉન્ટ હરમાન કેસરલિંગ

[ટ્રાવેલ ડાયરી ઑવ અ ફિલોસૉફર: પૃ. ૯૯]