દિલીપ ઝવેરીનાં ચૂંટેલાં કાવ્યો/લંકા

લંકા

મનમાં ઊઠે રહી રહીને શંકા
અહિંયા અવધ હશે કે લંકા
માણસ વસતાં હશે
હજી ભાંગેલી ભીંતે પડ્યા રક્તના છાપા
બાળક રમતાં હશે
રાખમાં સૂરજ ચંદર આડા અવળા કાંપા
ઉદર મંદ તો દસ આંગળીઓ ખોંપી
ઉમટ્યાં વમળ વમનનાં વંકાં
અવધ હશે કે લંકા

મૂતરલીંપી ધૂળમાં
સાવરણીની સળીથી
બે આડા ને બે ઊભા લીંટા તાણી
નવ ખાનાંની કુંડળીમાં
ચોકડા ને મીંડાં ચીતરતાં
નિશાળ છોડ્યાં છોકરાં

ગોબાળા પાવલે રોકડી ચા
ને કાન પછવાડે ઉધારની બીડી
દારૂ ખૂટ્યે
સિક્કાને ઠેકાણે
અડવી સોડાની બાટલીનાં ઢાંકણે
ખાટલે બેસી
રાજા રાણી ગુલામ ખેલતા
કારખાના છડ્યા કામગાર

ફુલાળું નામ
મેલી ચોળાયેલી ઓઢણી
નકલી રેશમી ગુલાબી પોલકું
કાખે અત્તર પરસેવાનાં ધાબાં
બે રૂપિયા દીધેલા ગંધાતા હોઠની વાસ લૂંછવા
પીળા દાંતે ફરી વળતી જીભે વળગેલો
સસ્તો કિમામી નિઃશ્વાસ
ધણી છાંડેલી ઘરવાળીનો
સરખી વસ્તી
અલગ
નામના અક્ષર
રસ્તે કીડિયારું થઈ ઝીંટે
અંધારે પીંખેલ શહેર આ ઓળખાય શેં ખંડિયેરની ઇંટે
તૂટ્યે સમદર અવ-
-તરતા રવહીન સાદના ડંકા
અવધ હશે કે લંકા