સંચયન-૧૦: Difference between revisions

no edit summary
No edit summary
No edit summary
 
(3 intermediate revisions by the same user not shown)
Line 398: Line 398:
{{dhr}}{{page break|label=}}{{dhr}}
{{dhr}}{{page break|label=}}{{dhr}}


{{Img float | style    = | above    = | file    = Ramesh Patel.png | class    =  | width    = 200px | align    = right | polygon  =  | cap      = જન્મ : ૨૦ ઑક્ટોબર ૧૯૭૭ | capalign = center  | alt      = }}{{Block center|<poem><center><big><big>{{color|#DC143C|ન રાખું હું કોઈ (શિખરિણી)}}</big></big>
{{Img float | style    = | above    = | file    = Ramesh Patel.png | class    =  | width    = 200px | align    = right | polygon  =  | cap      = જન્મ : ૧૨ સપ્ટેમ્બર ૧૯૫૩ | capalign = center  | alt      = }}{{Block center|<poem><center><big><big>{{color|#DC143C|ન રાખું હું કોઈ (શિખરિણી)}}</big></big>
<big>{{Color|#00008B|'''રમેશ પટેલ ‘ક્ષ’'''}}</big></center>
<big>{{Color|#00008B|'''રમેશ પટેલ ‘ક્ષ’'''}}</big></center>
ન રાખું હું કોઈ સકલ સુખની આશ મનમાં,
ન રાખું હું કોઈ સકલ સુખની આશ મનમાં,
Line 447: Line 447:


{{gap|3em}}રણ મહીં બાવળિયે નાખ્યાં છે મૂળ;
{{gap|3em}}રણ મહીં બાવળિયે નાખ્યાં છે મૂળ;
{{gap|3em}}}ભૂલી હું ગાંડા બાવળિયાનું કુળ
{{gap|3em}}ભૂલી હું ગાંડા બાવળિયાનું કુળ
અંદરથી આવે પીડાનું ઝૂંડ એને કેમ કરી કાઢવું સમૂળ?
અંદરથી આવે પીડાનું ઝૂંડ એને કેમ કરી કાઢવું સમૂળ?
{{gap|3em}}સખી! મને વાગી ગઈ બાવળની શૂળ...
{{gap|3em}}સખી! મને વાગી ગઈ બાવળની શૂળ...
Line 585: Line 585:
અમદાવાદમાં તો આવી શિયાળુ સાંજે વાહનો અને મિલોનો ધુમાડો ઘટ્ટ થઈ જામતો જતો. સાબરમતીના ખુલ્લા પટમાંથી તેના પટ્ટાઓ સ્પષ્ટ દેખાતા. બધે ધૂંધળું ધૂંધળું. આ ધૂંધળાશને ધુમ્મસ સાથે કોઈ સંબંધ નહીં. ધુમ્મસની તો પ્રાકૃતતા, ઠંડી અને તાજગી જ અનેરી. આખી સૃષ્ટિ એકદમ રહસ્યમય અને ધીમે ધીમે ધુમ્મસ વિખેરાય ત્યારે સૃષ્ટિનિર્માણની ક્રિયા આપણી નજર સામે આરંભાતી ભજવાતી હોય તેવું લાગે. પદાર્થો તેમનું વજન ગુમાવી કે હળવો આકાર ધારણ કરીને ઊભા હોય, રંગો પણ ચિત્રને હળવો વૉશ આપ્યો હોય તેવા આછા. દૂરના આછા આકારો તો “આઘે ઊભા તટ ધુમ્મસમાં દ્રુમો નીંદ સેવે”ની જેમ સ્વપ્નિલ લાગે. આ ઋતુમાં હું એકદમ એકાકી થઈ જાઉં છું. જીવનાનંદદાસની એ રહસ્યમયી સૃષ્ટિમાં કશોક અર્થ શોધવા ભટકું છું. આ નિર્જન નિશ્ચેષ્ટ Landscape નિયોરિયાલિઝમથી દોર્યો છે?
અમદાવાદમાં તો આવી શિયાળુ સાંજે વાહનો અને મિલોનો ધુમાડો ઘટ્ટ થઈ જામતો જતો. સાબરમતીના ખુલ્લા પટમાંથી તેના પટ્ટાઓ સ્પષ્ટ દેખાતા. બધે ધૂંધળું ધૂંધળું. આ ધૂંધળાશને ધુમ્મસ સાથે કોઈ સંબંધ નહીં. ધુમ્મસની તો પ્રાકૃતતા, ઠંડી અને તાજગી જ અનેરી. આખી સૃષ્ટિ એકદમ રહસ્યમય અને ધીમે ધીમે ધુમ્મસ વિખેરાય ત્યારે સૃષ્ટિનિર્માણની ક્રિયા આપણી નજર સામે આરંભાતી ભજવાતી હોય તેવું લાગે. પદાર્થો તેમનું વજન ગુમાવી કે હળવો આકાર ધારણ કરીને ઊભા હોય, રંગો પણ ચિત્રને હળવો વૉશ આપ્યો હોય તેવા આછા. દૂરના આછા આકારો તો “આઘે ઊભા તટ ધુમ્મસમાં દ્રુમો નીંદ સેવે”ની જેમ સ્વપ્નિલ લાગે. આ ઋતુમાં હું એકદમ એકાકી થઈ જાઉં છું. જીવનાનંદદાસની એ રહસ્યમયી સૃષ્ટિમાં કશોક અર્થ શોધવા ભટકું છું. આ નિર્જન નિશ્ચેષ્ટ Landscape નિયોરિયાલિઝમથી દોર્યો છે?
{{Poem2Close}}
{{Poem2Close}}
{{Img float | style    = | above    = | file    = Sanchayan 10-11 - NisargLeela - Book Cover.jpg | class    =  | width    = 150px | align    = right | polygon  =  | cap      = જન્મ : ૧૯૫૪ | capalign = center  | alt      = }}
{{Img float | style    = | above    = | file    = Sanchayan 10-11 - NisargLeela - Book Cover.jpg | class    =  | width    = 150px | align    = right | polygon  =  | cap      =  | capalign = center  | alt      = }}


::“પહેલી ફસલ પહોંચી ગઈ છે ઘેર-
::“પહેલી ફસલ પહોંચી ગઈ છે ઘેર-
Line 657: Line 657:
== ॥ વિવેચન ॥ ==
== ॥ વિવેચન ॥ ==


{{Img float | style    = | above    = | file    = Chandrkant Topiwala.jpg  | class    =  | width    = 200px | align    = left | polygon  =  | cap      = જન્મ : ૧૯૫૪ | capalign = center  | alt      = }}
{{Img float | style    = | above    = | file    = Chandrkant Topiwala.jpg  | class    =  | width    = 200px | align    = left | polygon  =  | cap      = જન્મ : ૧૯૩૬ | capalign = center  | alt      = }}


<center><big><big>{{color|#DC143C|ગુજરાતી સાહિત્યની સમૃદ્ધિઃ સ્વરૂપની દૃષ્ટિએ}}</big></big><br>
<center><big><big>{{color|#DC143C|ગુજરાતી સાહિત્યની સમૃદ્ધિઃ સ્વરૂપની દૃષ્ટિએ}}</big></big><br>