ગ્રંથ અને ગ્રંથકાર : પુસ્તક ૭/ગુજરાતી ભાષા – ડૉ. ગ્રીઅરસન: Difference between revisions

no edit summary
(Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|ગુજરાતી ભાષા*<ref>* ગુજરાતી શાળાપત્ર-ઑક્ટોબર ૧૯૦૯ અંક-૧૦</ref>}} '''ગુજરાતી ભાષા વિષે'''–(ડૉ. જી. આર. ગ્રીઅર્સનના ‘હિંદુસ્તાનની ભાષાના સમાલોચન’ (Linguistic Survey of India) પરથી– {{Poem2Open}} ગુજરાતની દેશી ભ...")
 
No edit summary
Line 79: Line 79:
|}
|}
</center>
</center>
{{Poem2Open}}
હિંદુસ્તાનના લગભગ દરેક પ્રાન્ત અને રાજ્યમાં વ્યાપારાદિકારણને અર્થે વસેલા ગુજરાતી લોકો ગુજરાતી ભાષા બોલે છે. પારસી લોકોએ એ ભાષાને દેશીભાષા તરીકે સ્વીકારી છે. એ લોકો સાહસિક વ્યાપારી છે અને ગુજરાતની બહારના ઘણાખરા ગુજરાતી બોલનારા એ જાતના છે. વળી મદ્રાસમાં રેશમ વણનારાઓની મોટી સંખ્યા ગુજરાતમાંથી ઘણા સૈકા થયાં વસી છે; અને તેમાંના ઘણાખરા હજી પોતાના મૂળ વતનની ભાષા બોલવાનું જારી રાખે છે. આ નીચે હિંદુસ્તાનના પ્રાંતો ને રાજ્યોમાં વસેલા ગુજરાતી બોલનારા ગુજરાતીની સંખ્યા આપેલી છે. એ સંખ્યા બહુધા ઈ. સ. ૧૮૯૧ ના વસ્તીપત્રકમાંથી લીધેલી છે; ૫ણુ કાશ્મીર, રજપુતાના અને મધ્યહિંદમાં વસ્તીપત્રકમાં ભાષા સંબંધી હકીક્ત ન હોવાથી ત્યાંના આંકડા અડસટ્ટે કાઢેલા છેઃ –
{{Poem2Close}}


<center>
{|style="border-right:૦px #000 solid;width:60%;padding-right:0.5em;"
|-{{ts|vtp}}
| હિંદુસ્તાનનો પ્રાન્ત,રાજ્ય કે સંસ્થાન.
| ગુજરાતી ભાષા બોલનારાની સંખ્યા.
|-{{ts|vtp}}
| અજમેર-મેરવાડા
|align=right|  ૧,૪૮૩
|-{{ts|vtp}}
| આસામ
|align=right| ૨૬
|-{{ts|vtp}}
| બંગાળા
|align=right|  ૧,૭૧૩
|-{{ts|vtp}}
| વિરાર
|align=right| ૨૦,૯૫૪
|-{{ts|vtp}}
| મુંબઈ (ગુજરાતી દેશી ભાષા <br> તરીકે બોલાય છે તે પ્રદેશને  <br>બાતલ કરતાં)
|align=right| ૧૧,૪૨,૬૧૧
|-{{ts|vtp}}
| બ્રહ્મદેશ
|align=right|  ૭૬૧
|-{{ts|vtp}}
| મધ્યદેશ
|align=right| ૧૭,૦૫૦
|-{{ts|vtp}}
| કુગ
|align=right| ૧૨૬
|-{{ts|vtp}}
| મદ્રાસ
|align=right| ૮૨,૫૯૪
|-{{ts|vtp}}
| પંજાબ
|align=right| ૧,૪૫૭
|-{{ts|vtp}}
| સંયુક્તપ્રાન્ત
|align=right| ૫,૦૭૯
|-{{ts|vtp}}
| કવેટા
|align=right| ૨૪૦
|-{{ts|vtp}}
| અંડામાન
|align=right| ૩૬૪
|-{{ts|vtp}}
| હૈદ્રાબાદનું રાજ્ય
|align=right| ૨૬,૮૮૪
|-{{ts|vtp}}
| મહીસુરનું રાજ્ય
|align=right| ૨૧,૧૮૨
|-{{ts|vtp}}
| કાશ્મીરનું રાજ્ય
|align=right| ૩૦
|-{{ts|vtp}}
| રજપુત સંસ્થાન <br>મધ્યહિંદુસ્થાન
|align=right| ૨૭,૩૧૩
|}
</center>








જિલ્લા, રાજ્ય, કે સંસ્થાનું નામ - ગણત્રી કરેલા ગુજરાતી બોલનારની સંખ્યા
અમદાવાદ - ૮,૪૦,૦૦૦
મહીકાંઠા - ૫,૪૧,૫૦૦
પાલણપુર - ૬,૦૬,૦૦૦
કચ્છ -૨,૦૫,૫૦૦
કાઠિયાવાડ - ૨૫,૭,૦૦૦
ખંભાત - ૮૨,૭૦૦
ખેડા - ૮,૪૦,૦૦૦
પંચમહાલ - ૧,૮૮,૦૦૦
રેવાકાંઠા - ૫,૬૫,૦૦૦
ભરૂચ - ૨,८0,૦૦૦
સુરત - ૫,૦૨,૦૦૦
વડોદરા -૨૦,૨૫,૭૫૯
સુરત એજન્સિ -૫૬,૦૦૦
(દેશી સંસ્થાન)
_______________
એકંદર-૯૩,૧૨,૪૫૯
હિંદુસ્તાનના લગભગ દરેક પ્રાન્ત અને રાજ્યમાં વ્યાપારાદિકારણને અર્થે વસેલા ગુજરાતી લોકો ગુજરાતી ભાષા બોલે છે. પારસી લોકોએ એ ભાષાને દેશીભાષા તરીકે સ્વીકારી છે. એ લોકો સાહસિક વ્યાપારી છે અને ગુજરાતની બહારના ઘણાખરા ગુજરાતી બોલનારા એ જાતના છે. વળી મદ્રાસમાં રેશમ વણનારાઓની મોટી સંખ્યા ગુજરાતમાંથી ઘણા સૈકા થયાં વસી છે; અને તેમાંના ઘણાખરા હજી પોતાના મૂળ વતનની ભાષા બોલવાનું જારી રાખે છે. આ નીચે હિંદુસ્તાનના પ્રાંતો ને રાજ્યોમાં વસેલા ગુજરાતી બોલનારા ગુજરાતીની સંખ્યા આપેલી છે. એ સંખ્યા બહુધા ઈ. સ. ૧૮૯૧ ના વસ્તીપત્રકમાંથી લીધેલી છે; ૫ણુ કાશ્મીર, રજપુતાના અને મધ્યહિંદમાં વસ્તીપત્રકમાં ભાષા સંબંધી હકીક્ત ન હોવાથી ત્યાંના આંકડા અડસટ્ટે કાઢેલા છેઃ –


હિંદુસ્તાનનો પ્રાન્ત,રાજ્ય કે સંસ્થાન. - ગુજરાતી ભાષા બોલનારાની સંખ્યા.
હિંદુસ્તાનનો પ્રાન્ત,રાજ્ય કે સંસ્થાન. - ગુજરાતી ભાષા બોલનારાની સંખ્યા.