ભજનરસ/ઉપાડી ગાંસડી: Difference between revisions

Rechecking Formatting Done
No edit summary
(Rechecking Formatting Done)
 
(One intermediate revision by the same user not shown)
Line 1: Line 1:
{{SetTitle}}
{{SetTitle}}
 
{{Heading|  ઉપાડી ગાંસડી}}
{{Heading|  ઉપાડી ગાંસડી }}


{{Block center|<poem>
{{Block center|<poem>
Line 7: Line 6:


'''નબળાની હોય તો નાખી રે દઈએ,'''  
'''નબળાની હોય તો નાખી રે દઈએ,'''  
{{right|'''આ તો વેવારિયા શેઠની રે,'''}}
{{gap|3em}}'''આ તો વેવારિયા શેઠની રે,
{{right|'''કેમ નાખી દેવાય?-'''}}
{{gap|3em}}'''કેમ નાખી દેવાય?-


'''અણતોળી ગાંસડી ને અડવાણા ચાલવું,'''  
'''અણતોળી ગાંસડી ને અડવાણા ચાલવું,'''  
{{right|'''એની નજર રાખવી ઠેઠની રે,'''}}
{{gap|3em}}'''એની નજર રાખવી ઠેઠની રે,
{{right|'''કેમ નાખી દેવાય?-'''}}
{{gap|3em}}'''કેમ નાખી દેવાય?-
   
   
'''ઝીણી ઝીણી રેતી તપે છે.'''  
'''ઝીણી ઝીણી રેતી તપે છે.'''  
{{right|'''લૂ તો ઝરે છે માસ જેઠની રે,'''}}
{{gap|3em}}'''લૂ તો ઝરે છે માસ જેઠની રે,
{{right|'''કેમ નાખી દેવાય?-'''}}
{{gap|3em}}'''કેમ નાખી દેવાય?-


'''મીરાં કે પ્રભુ ગિરધર નાગર,'''
'''મીરાં કે પ્રભુ ગિરધર નાગર,'''
{{right|'''દાઝ્યું ઓલાય મારા પેટની રે,'''}}
{{gap|3em}}'''દાઝ્યું ઓલાય મારા પેટની રે,
{{right|'''કેમ નાખી દેવાય?-'''}}
{{gap|3em}}'''કેમ નાખી દેવાય?-
</poem>}}
</poem>}}
{{Poem2Open}}
{{Poem2Open}}
Line 27: Line 26:
{{center|'''ઉપાડી ગાંસડી... વેવારિયા શેઠની રે'''}}
{{center|'''ઉપાડી ગાંસડી... વેવારિયા શેઠની રે'''}}
{{Poem2Open}}
{{Poem2Open}}
ભજનના ઉપાડથી જ આપણી સામે એક ચિત્ર ખડું થાય છે. કોઈ પરગજુ, દયાળુ જીવ મીરાંને પૂછે છે : અરે, બાઈ! શા માટે આવડી મોટી વેઠની ગાંસડી માથે ઉપાડી જાય છે? મેલને પડતી. તારે શું કામ આવો બોજો વેઠવો જોઈએ? જવાબમાં જાણે મીરાંના મોં પર મલકાટ ને બેએક વેણ સરી પડતાં દેખાય છે. કહે છે ખરી વાત. આ ગાંસડી નાખી જ દઉં. કોઈ નિર્માલ્ય અને નાદાન માણસની એ સોંપણી હોત તો નાખી જ દીધી હોત. પણ શું કરું? આ તો આખા વિશ્વનો કારભાર ચલાવતા સબળ ધણીની સોંપણી છે. એ તો તલેતલ ને રજેરજનો જવાબ માગે. અમારે તો મૂળથી એ વેરિયા શેઠ સાથે નામનો વેવાર. અમે એનાં વાણોતર : નરસિંહની સાખે :
ભજનના ઉપાડથી જ આપણી સામે એક ચિત્ર ખડું થાય છે. કોઈ પરગજુ, દયાળુ જીવ મીરાંને પૂછે છે : અરે, બાઈ! શા માટે આવડી મોટી વેઠની ગાંસડી માથે ઉપાડી જાય છે? મેલને પડતી. તારે શું કામ આવો બોજો વેઠવો જોઈએ? જવાબમાં જાણે મીરાંના મોં પર મલકાટ ને બેએક વેણ સરી પડતાં દેખાય છે. કહે છે : ખરી વાત. આ ગાંસડી નાખી જ દઉં. કોઈ નિર્માલ્ય અને નાદાન માણસની એ સોંપણી હોત તો નાખી જ દીધી હોત. પણ શું કરું? આ તો આખા વિશ્વનો કારભાર ચલાવતા સબળ ધણીની સોંપણી છે. એ તો તલેતલ ને રજેરજનો જવાબ માગે. અમારે તો મૂળથી એ વેરિયા શેઠ સાથે નામનો વેવાર. અમે એનાં વાણોતર : નરસિંહની સાખે :
{{Poem2Close}}
{{Poem2Close}}
{{Block center|<poem>
{{Block center|<poem>
'''અમે રે વેવારિયા શ્રી રામનામના,'''
'''અમે રે વેવારિયા શ્રી રામનામના,'''
'''વેપારી આવે છે સહુ ગામ ગામના.'''
{{gap}}'''વેપારી આવે છે સહુ ગામ ગામના.'''
</poem>}}
</poem>}}
{{Poem2Open}}
{{Poem2Open}}
Line 44: Line 43:
{{Block center|<poem>
{{Block center|<poem>
'''મેરો મન લાગો હરિજી સૂં'''  
'''મેરો મન લાગો હરિજી સૂં'''  
'''અબ ન રહૂંગી અટકી.'''  
{{gap}}'''અબ ન રહૂંગી અટકી.'''  
</poem>}}
</poem>}}
{{Poem2Open}}
{{Poem2Open}}
Line 51: Line 50:
{{Poem2Close}}
{{Poem2Close}}
{{Block center|<poem>
{{Block center|<poem>
''''તુમિ જત ભાર દિયેછો પ્રભુ,'''
'''‘તુમિ જત ભાર દિયેછો પ્રભુ,'''
{{right|'''દિયેછો કરિ સોજા,'''}}
{{gap}}'''દિયેછો કરિ સોજા,'''
'''આમિ જત ભાર જમિયે તુલેછિ'''  
'''આમિ જત ભાર જમિયે તુલેછિ'''  
{{right|'''સકલિ હોયે છિ બોજા.'''}}
{{gap}}'''સકલિ હોયે છિ બોજા.'''
</poem>}}
</poem>}}
{{Poem2Open}}
{{Poem2Open}}
પ્રભુ તમે જેટલો ભાર આપો છો એ તો હળવો કરીને આપો છો, પણ હું જે કાંઈ ભાર ભેળો કરી રાખું છું એ તમામ બોજો બની જાય છે.’  
:પ્રભુ તમે જેટલો ભાર આપો છો એ તો હળવો કરીને આપો છો, પણ હું જે કાંઈ ભાર ભેળો કરી રાખું છું એ તમામ બોજો બની જાય છે.’  
તો આ રહસ્ય છે. જે આપે છે એ તો હળવે હાથે, હળવું કરીને આપે છે. પણ આપણે ભૂત અને ભાવિની વ્યથાઓ-ચિંતાઓ-આશા-નિરાશાઓનો જે ગંજ ખડકીએ છીએ એ જ બોજો બની જાય છે. એક સંતે આ વાત વર્તમાનની ટચલી આંગળી પર ઉપાડીને કહી છે :
તો આ રહસ્ય છે. જે આપે છે એ તો હળવે હાથે, હળવું કરીને આપે છે. પણ આપણે ભૂત અને ભાવિની વ્યથાઓ-ચિંતાઓ-આશા-નિરાશાઓનો જે ગંજ ખડકીએ છીએ એ જ બોજો બની જાય છે. એક સંતે આ વાત વર્તમાનની ટચલી આંગળી પર ઉપાડીને કહી છે :
{{Poem2Close}}
{{Poem2Close}}
Line 77: Line 76:
{{Block center|<poem>
{{Block center|<poem>
'''હરિવર મૂક્યો કેમ જાય?'''
'''હરિવર મૂક્યો કેમ જાય?'''
'''હવે મુજથી હરિવર મૂક્યો કેમ જાય?'''
{{gap}}'''હવે મુજથી હરિવર મૂક્યો કેમ જાય?'''
'''નંદકુંવર સાથે નેડલો બંધાણો'''  
'''નંદકુંવર સાથે નેડલો બંધાણો'''  
{{right|'''પ્રાણ ગયે ન છુટાય.'''}}  
{{right|'''પ્રાણ ગયે ન છુટાય.'''}}  
Line 85: Line 84:
{{Poem2Close}}
{{Poem2Close}}
{{center|'''હરિ ન વિસરે, તેને હરિ ન વિસારે.'''}}
{{center|'''હરિ ન વિસરે, તેને હરિ ન વિસારે.'''}}
<br>
{{HeaderNav2
{{HeaderNav2
|previous = દવ તો લાગેલ
|previous = દવ તો લાગેલ
|next = દીવડા વિના
|next = દીવડા વિના
}}
}}