33,539
edits
ગ્રંથ અને ગ્રંથકાર : પુસ્તક ૮/ગુજરાત સર્વસંગ્રહ: Difference between revisions
Jump to navigation
Jump to search
ગ્રંથ અને ગ્રંથકાર : પુસ્તક ૮/ગુજરાત સર્વસંગ્રહ (view source)
Revision as of 07:07, 1 February 2026
, 1 Februaryno edit summary
(+1) |
No edit summary |
||
| (4 intermediate revisions by the same user not shown) | |||
| Line 163: | Line 163: | ||
તેની વિગતોમાં આપણે હવે ઉતરીશું. | તેની વિગતોમાં આપણે હવે ઉતરીશું. | ||
ગુજરાત સર્વસંગ્રહની સંકલના હિન્દ સામ્રાજ્ય-ઇમ્પિરિયલ ગેઝીટીઅરનાં ચાર પુસ્તકો પ્રસ્તાવના રૂપે છે, તેના ધોરણને અનુસરીએ તે ઈચ્છવા યોગ્ય છે, તેથી કાર્યમાં ઘણી સુગમતા થશે અને તેની વિગતો વિચારવામાં અને નક્કી કરવામાં જે સમય જાય અને શ્રમ કરવો પડે તે બચી જાય.x | ગુજરાત સર્વસંગ્રહની સંકલના હિન્દ સામ્રાજ્ય-ઇમ્પિરિયલ ગેઝીટીઅરનાં ચાર પુસ્તકો પ્રસ્તાવના રૂપે છે, તેના ધોરણને અનુસરીએ તે ઈચ્છવા યોગ્ય છે, તેથી કાર્યમાં ઘણી સુગમતા થશે અને તેની વિગતો વિચારવામાં અને નક્કી કરવામાં જે સમય જાય અને શ્રમ કરવો પડે તે બચી જાય.x<ref>x ઇમ્પિરિયલ ગેઝીટીઅરની નવેસરની રચના થઇ તેના અંગે મુંબાઈ ઇલાકાને લગતાં બે વોલ્યુમો ફરી લખાયા હતા, તે પ્રસ્તુત કાર્યમાં ખાસ ઉપયોગી થઇ પડશે.</ref> | ||
ચારસેં ચારસેં રોયલ આઠ પેછ પૃષ્ટનાં પાંચ ભાગમાં આપણે તેની વહેંચણી કરીશું. | ચારસેં ચારસેં રોયલ આઠ પેછ પૃષ્ટનાં પાંચ ભાગમાં આપણે તેની વહેંચણી કરીશું. | ||
જે વિષયને તેમાં સમાવેશ કરેલો છે, તે સર્વ આપણે સ્વીકારીશું; અને તે વિષયને આપણે અહિં કોણ યોગ્ય ન્યાય આપી શકે એમ છે, એવા એકથી વધુ અભ્યાસીઓનાં નામો નોંધીશું; પણ તે વિષે છેવટનો નિર્ણય તે કાર્ય હાથ ધરવાનું નક્કી થાય ત્યારે, દરેક લેખક સાથે ઘટતો પત્રવ્યવહાર કર્યા પછી, બની શકે. | જે વિષયને તેમાં સમાવેશ કરેલો છે, તે સર્વ આપણે સ્વીકારીશું; અને તે વિષયને આપણે અહિં કોણ યોગ્ય ન્યાય આપી શકે એમ છે, એવા એકથી વધુ અભ્યાસીઓનાં નામો નોંધીશું; પણ તે વિષે છેવટનો નિર્ણય તે કાર્ય હાથ ધરવાનું નક્કી થાય ત્યારે, દરેક લેખક સાથે ઘટતો પત્રવ્યવહાર કર્યા પછી, બની શકે. | ||
{{Poem2Close}} | {{Poem2Close}} | ||
{{center|આ યાદી માત્ર સૂચના રૂપે છે.}} | {{center|આ યાદી માત્ર સૂચના રૂપે છે.}} | ||
<center> | <center> | ||
{|style="border-right:0px #000 solid;width:60%;padding-right:0.5em;" | {|style="border-right:0px #000 solid;width:60%;padding-right:0.5em;" | ||
|- | |-{{ts|vtp}} | ||
| ૧ ગુજરાતનું પ્રાકૃતિક વર્ણન | | ૧ ગુજરાતનું પ્રાકૃતિક વર્ણન | ||
| શ્રી. ભોગીલાલ ગિ. મહેતા<br/>શ્રી. હરિલાલ માંકડ<br/>શ્રી. દ્વારકાદાસ દોશી<br/>શ્રી. કૃષ્ણલાલ ત્રિ. શેઠ | | શ્રી. ભોગીલાલ ગિ. મહેતા<br/>શ્રી. હરિલાલ માંકડ<br/>શ્રી. દ્વારકાદાસ દોશી<br/>શ્રી. કૃષ્ણલાલ ત્રિ. શેઠ | ||
|- | |-{{ts|vtp}} | ||
| ૨ ગુજરાતની ભુસ્તર વિદ્યા | | ૨ ગુજરાતની ભુસ્તર વિદ્યા | ||
| શ્રી. ડાહ્યાભાઈ દેરાસરી<br/>શ્રી. વિજયલાલ ધ્રુવ<br/>શ્રી. દારાશા વાડીઆ | | શ્રી. ડાહ્યાભાઈ દેરાસરી<br/>શ્રી. વિજયલાલ ધ્રુવ<br/>શ્રી. દારાશા વાડીઆ | ||
|- | |-{{ts|vtp}} | ||
| ૩ ગુજરાતની આબોહવા | | ૩ ગુજરાતની આબોહવા | ||
| 'હવામાન'ના લેખક (શ્રી. ફોર્બસ સભાનું પ્રકાશન)<br/>શ્રી. છોટાલાલ પુરાણી<br/>શ્રી. હરિલાલ માંકડ | | 'હવામાન'ના લેખક (શ્રી. ફોર્બસ સભાનું પ્રકાશન)<br/>શ્રી. છોટાલાલ પુરાણી<br/>શ્રી. હરિલાલ માંકડ | ||
|- | |-{{ts|vtp}} | ||
| ૪ ગુજરાતની વનસ્પતિઓ | | ૪ ગુજરાતની વનસ્પતિઓ | ||
| શ્રી. બાપાલાલ વૈદ્ય<br/>શ્રી. સુરેશ દિક્ષીત | | શ્રી. બાપાલાલ વૈદ્ય<br/>શ્રી. સુરેશ દિક્ષીત | ||
|- | |-{{ts|vtp}} | ||
| ૫ ગુજરાતનું પ્રાણીવિજ્ઞાન | | ૫ ગુજરાતનું પ્રાણીવિજ્ઞાન | ||
| શ્રી. હરિનારાયણ આચાર્ય | | શ્રી. હરિનારાયણ આચાર્ય | ||
|- | |-{{ts|vtp}} | ||
| ૬ ગુજરાતની નાતો | | ૬ ગુજરાતની નાતો | ||
| શ્રી. પ્રો. ઘુર્યે | | શ્રી. પ્રો. ઘુર્યે | ||
|- | |-{{ts|vtp}} | ||
| ૭ ગુજરાતી ભાષા | | ૭ ગુજરાતી ભાષા | ||
| શ્રી. મધુસૂદન સી. મોદી | | શ્રી. મધુસૂદન સી. મોદી | ||
|- | |-{{ts|vtp}} | ||
| ૮ ગુજરાતી સાહિત્ય (પ્રાચીન) | | ૮ ગુજરાતી સાહિત્ય (પ્રાચીન) | ||
| શ્રી. અંબાલાલ બુ. જાની<br/>શ્રી. મંજુલાલ ર. મજમુદાર<br/>શ્રી. કેશવરામ શાસ્ત્રી | | શ્રી. અંબાલાલ બુ. જાની<br/>શ્રી. મંજુલાલ ર. મજમુદાર<br/>શ્રી. કેશવરામ શાસ્ત્રી | ||
|- | |-{{ts|vtp}} | ||
| ગુજરાતી સાહિત્ય (અર્વાચીન) | | ગુજરાતી સાહિત્ય (અર્વાચીન) | ||
| શ્રી. વિશ્વનાથ મ. ભટ્ટ<br/>શ્રી. વિજયરાય વૈદ્ય<br/>શ્રી. હિંમતલાલ અંજારિયા | | શ્રી. વિશ્વનાથ મ. ભટ્ટ<br/>શ્રી. વિજયરાય વૈદ્ય<br/>શ્રી. હિંમતલાલ અંજારિયા | ||
|- | |-{{ts|vtp}} | ||
| ૯ ગુજરાતના ધર્મો | | ૯ ગુજરાતના ધર્મો | ||
| શ્રી. દુર્ગાશંકર શાસ્ત્રી<br/>શ્રી. જેઠાલાલ શાહ<br/>શ્રી. મણિલાલ છો. પારેખ | | શ્રી. દુર્ગાશંકર શાસ્ત્રી<br/>શ્રી. જેઠાલાલ શાહ<br/>શ્રી. મણિલાલ છો. પારેખ | ||
|- | |-{{ts|vtp}} | ||
| ૧૦ ગુજરાતની વસ્તી | | ૧૦ ગુજરાતની વસ્તી | ||
| રા. બા. ગોવિંદભાઈ હાથીભાઈ<br/>શ્રી. સત્યવ્રત મુકરજી | | રા. બા. ગોવિંદભાઈ હાથીભાઈ<br/>શ્રી. સત્યવ્રત મુકરજી | ||
|- | |-{{ts|vtp}} | ||
| ૧૧ ગુજરાતનું આરોગ્ય | | ૧૧ ગુજરાતનું આરોગ્ય | ||
| ડૉ. બાલકૃષ્ણ પાઠક | | ડૉ. બાલકૃષ્ણ પાઠક | ||
|- | |-{{ts|vtp}} | ||
| ૧૨ ગુજરાતના ઉત્કીર્ણ લેખો | | ૧૨ ગુજરાતના ઉત્કીર્ણ લેખો | ||
| શ્રી. ગિરજાશંકર આચાર્ય | | શ્રી. ગિરજાશંકર આચાર્ય | ||
|- | |-{{ts|vtp}} | ||
| ૧૩ ગુજરાતના ઐતિહાસિક અવશેષો | | ૧૩ ગુજરાતના ઐતિહાસિક અવશેષો | ||
| શ્રી. ડી. વા. ડિસકળકર | | શ્રી. ડી. વા. ડિસકળકર | ||
|- | |-{{ts|vtp}} | ||
| ૧૪ ગુજરાતનું સ્થાપત્ય અને શિલ્પ | | ૧૪ ગુજરાતનું સ્થાપત્ય અને શિલ્પ | ||
| શ્રી. એચ. ડી. સાંકળિયા | | શ્રી. એચ. ડી. સાંકળિયા | ||
|- | |-{{ts|vtp}} | ||
| ૧૫ ગુજરાતના સિક્કાઓ | | ૧૫ ગુજરાતના સિક્કાઓ | ||
| શ્રી. રણછોડલાલ જ્ઞાની | | શ્રી. રણછોડલાલ જ્ઞાની | ||
|- | |-{{ts|vtp}} | ||
| ૧૬ ગુજરાતનો પ્રાચીન, મધ્યકાલીન, મુસ્લિમ, મરાઠા અને બ્રિટિશ સમયનો ઇતિહાસ | | ૧૬ ગુજરાતનો પ્રાચીન, મધ્યકાલીન, મુસ્લિમ, મરાઠા અને બ્રિટિશ સમયનો ઇતિહાસ | ||
| શ્રી. રત્નમણિરાવ<br/>શ્રી. દુર્ગાશંકર શાસ્ત્રી<br/>પ્રો. કેશવલાલ કામદાર<br/>શ્રી. જિનવિજયજી<br/>પ્રો. કોમિસેરિયટ | | શ્રી. રત્નમણિરાવ<br/>શ્રી. દુર્ગાશંકર શાસ્ત્રી<br/>પ્રો. કેશવલાલ કામદાર<br/>શ્રી. જિનવિજયજી<br/>પ્રો. કોમિસેરિયટ | ||
|- | |-{{ts|vtp}} | ||
| ૧૭ ગુજરાતની ખેતી | | ૧૭ ગુજરાતની ખેતી | ||
| શ્રી. ભાઈલાલ એસ. પટેલ | | શ્રી. ભાઈલાલ એસ. પટેલ | ||
|- | |-{{ts|vtp}} | ||
| ૧૮ ગુજરાતનાં જંગલો | | ૧૮ ગુજરાતનાં જંગલો | ||
| | | | ||
|- | |-{{ts|vtp}} | ||
| ૧૯ ગુજરાતની ખનિજ સંપત્તિ | | ૧૯ ગુજરાતની ખનિજ સંપત્તિ | ||
| | | | ||
|- | |-{{ts|vtp}} | ||
| ૨૦ ગુજરાતનાં હુન્નર ઉદ્યોગ | | ૨૦ ગુજરાતનાં હુન્નર ઉદ્યોગ | ||
| શ્રી. જયસુખલાલ મહેતા | | શ્રી. જયસુખલાલ મહેતા | ||
|- | |-{{ts|vtp}} | ||
| ૨૧ ગુજરાતના વેપાર રોજગાર | | ૨૧ ગુજરાતના વેપાર રોજગાર | ||
| શ્રી. જયસુખલાલ મહેતા | | શ્રી. જયસુખલાલ મહેતા | ||
| Line 245: | Line 244: | ||
| ૨૩ ગુજરાતની નહેરો | | ૨૩ ગુજરાતની નહેરો | ||
| રા. સા. હરિપ્રસાદ ઠાકોર | | રા. સા. હરિપ્રસાદ ઠાકોર | ||
|- | |-{{ts|vtp}} | ||
| ૨૪ ગુજરાતની રેલ્વે અને વ્યવહારના માર્ગ | | ૨૪ ગુજરાતની રેલ્વે અને વ્યવહારના માર્ગ | ||
| ઠાકોર શ્રીયુત્ વિજયલાલ ધ્રુવ<br/>શ્રી. કે. ટી. શાહ | | ઠાકોર શ્રીયુત્ વિજયલાલ ધ્રુવ<br/>શ્રી. કે. ટી. શાહ | ||
| Line 301: | Line 300: | ||
|- | |- | ||
|- | |- | ||
| પારિતોષિક દરપૂષ્ટે રૂ. બે પ્રમાણે | | પારિતોષિક દરપૂષ્ટે રૂ. બે પ્રમાણે | ||
| align=right|૨ × ૨૦૦૦ = ૪૦૦૦ | |||
|- | |- | ||
| પ્રેસકોપી-કલાર્કનો ખર્ચ ૦ાા ના પ્રમાણે | | પ્રેસકોપી-કલાર્કનો ખર્ચ ૦ાા ના પ્રમાણે | ||
| align=right| ૦ાા × ૨૦૦૦ = ૧૦૦૦ | |||
|- | |- | ||
| તંત્રી મંડળને દરપૂષ્ટે રૂ. ૧ પ્રમાણે | | તંત્રી મંડળને દરપૂષ્ટે રૂ. ૧ પ્રમાણે | ||
| align=right|૧ × ૨૦૦૦ = ૨૦૦૦ | |||
|- | |- | ||
| પટાવાળા અને ઓફીસનું ખર્ચ | | પટાવાળા અને ઓફીસનું ખર્ચ | ||
| ૧૫૦૦ | | align=right|૧૫૦૦ | ||
|- | |- | ||
| છપામણી ખર્ચ ૨૫૦ ફોર્મ રૂ. ૧૦ પ્રમાણે | | છપામણી ખર્ચ ૨૫૦ ફોર્મ રૂ. ૧૦ પ્રમાણે | ||
| align=right|૧૦ × ૨૫૦ = ૨૫૦૦ | |||
|- | |- | ||
| કાગળ ૨૫૦ રીમ | | કાગળ ૨૫૦ રીમ | ||
| ૩૦૦૦ | | align=right|૩૦૦૦ | ||
|- | |- | ||
| વળામણી બગાડ વગેરે મળી | | વળામણી બગાડ વગેરે મળી | ||
| ૫૦૦ | | align=right| ૫૦૦ | ||
|- | |- | ||
| પુસ્તકો, પોષ્ટેજ, કંટીજંટ વગેરે*<ref>• ઓફીસ અને પટાવાળાનો ખર્ચ હેતુપૂર્વક આપ્યો નથી.</ref> | | પુસ્તકો, પોષ્ટેજ, કંટીજંટ વગેરે*<ref>• ઓફીસ અને પટાવાળાનો ખર્ચ હેતુપૂર્વક આપ્યો નથી.</ref> | ||
| ૫૦૦ | | align=right|૫૦૦ | ||
|- | |- | ||
| | | | ||
| ''' રૂ. ૧૫૦૦૦''' | | align=right| ''' રૂ. ૧૫૦૦૦''' | ||
|} | |} | ||
</center> | </center> | ||
| Line 342: | Line 341: | ||
અંતમાં આ વિષયમાં રસ લેતા સૌ કોઇ સાહિત્ય રસિક બંધુને મારી નમ્ર વિનંતિ છે કે તે પ્રસ્તુત યોજના વિષે તેમના અભિપ્રાય મને લખી મોકલે અથવા તે વિષે વર્તમાનપત્રમાં ચર્ચા કરે. એ રીતે ચર્ચા થતાં તેમાંથી એ પ્રશ્નનો ઉકેલ થઈ, ઇપ્સિત ફળની પ્રાપ્તિ થશે. | અંતમાં આ વિષયમાં રસ લેતા સૌ કોઇ સાહિત્ય રસિક બંધુને મારી નમ્ર વિનંતિ છે કે તે પ્રસ્તુત યોજના વિષે તેમના અભિપ્રાય મને લખી મોકલે અથવા તે વિષે વર્તમાનપત્રમાં ચર્ચા કરે. એ રીતે ચર્ચા થતાં તેમાંથી એ પ્રશ્નનો ઉકેલ થઈ, ઇપ્સિત ફળની પ્રાપ્તિ થશે. | ||
{{Poem2Close}} | {{Poem2Close}} | ||
{{rh|તા. ૧૭-૧૦-૧૯૩૭ <br>ગુ. વ. સોસાઈટી અમદાવાદ||<br>'''હીરાલાલ ત્રિ. પારેખ'''}} | {{rh|તા. ૧૭-૧૦-૧૯૩૭ <br>ગુ. વ. સોસાઈટી <br>અમદાવાદ||<br>'''હીરાલાલ ત્રિ. પારેખ'''}} | ||
<hr> | <hr> | ||
{{reflist}} | {{reflist}} | ||