અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્ય-સંપદા આસ્વાદો/મિલનની પ્રસન્નતાનો અણસાર: Difference between revisions

Jump to navigation Jump to search
no edit summary
(+1)
 
No edit summary
 
Line 9: Line 9:
કોઈકની પ્રતીક્ષા કરીએ ત્યારે આપણે શણગાર સજીને બેસીએ છીએ – આવનારા સ્વજનને છાજે એવા સ્વાગત માટે તત્પર એવા આ શણગાર સાથે. અને આ પ્રતીક્ષામાં રાત વીતી જાય છે? કે કોઈકની અણિયાળી મોજડી જ સૂરજનું તેજ બનીને આવે છે? આ પગરવ નથી, ત્યાં સુધી પાલવ સ્થિર છે, પણ એ સંભળાય ત્યારે:
કોઈકની પ્રતીક્ષા કરીએ ત્યારે આપણે શણગાર સજીને બેસીએ છીએ – આવનારા સ્વજનને છાજે એવા સ્વાગત માટે તત્પર એવા આ શણગાર સાથે. અને આ પ્રતીક્ષામાં રાત વીતી જાય છે? કે કોઈકની અણિયાળી મોજડી જ સૂરજનું તેજ બનીને આવે છે? આ પગરવ નથી, ત્યાં સુધી પાલવ સ્થિર છે, પણ એ સંભળાય ત્યારે:
{{Poem2Close}}
{{Poem2Close}}
{{Block center|<poem>
{{Block center|'''<poem>
નાનકડી શેરીને છેલકડી પહેરાવો
નાનકડી શેરીને છેલકડી પહેરાવો
{{gap|3em}}એવી આ ડેલી એક લાગશે,
{{gap|3em}}એવી આ ડેલી એક લાગશે,
અણિયાળી મોજડીમાં ચમક્યો સૂરજ એમાં
અણિયાળી મોજડીમાં ચમક્યો સૂરજ એમાં
{{gap|3em}}પાલવ સફાળો મારો જાગશે.</poem>}}
{{gap|3em}}પાલવ સફાળો મારો જાગશે.</poem>'''}}


{{Block center|<poem>લ્હેરિયાતા સાફાનું છોગું છકેલ
{{Block center|'''<poem>લ્હેરિયાતા સાફાનું છોગું છકેલ
{{gap|3em}}મારી ભીની ભીની પાંપણમાં મરકે,
{{gap|3em}}મારી ભીની ભીની પાંપણમાં મરકે,
પોતીકા થડકારા ભૂલીને દલડું તો
પોતીકા થડકારા ભૂલીને દલડું તો
{{gap|3em}}રોઝડીના ડાબલા શું ફરકે,
{{gap|3em}}રોઝડીના ડાબલા શું ફરકે,
ગરકેલો મોર મારો પીંછાંના માંડવડે
ગરકેલો મોર મારો પીંછાંના માંડવડે
{{gap|3em}}એકાદો ટહુકો તો માગશે!</poem>}}
{{gap|3em}}એકાદો ટહુકો તો માગશે!</poem>'''}}
{{Poem2Open}}
{{Poem2Open}}
તમે કોઈની પ્રતીક્ષા કરો, ત્યારે એ વ્યક્તિ આવે એ પહેલાં તો એનું ચિત્ર આંખ સામે આકારાઈ જતું હોય છે! ભીની પાંપણમાં લહેરાતા સાફાનું છોગું મલકી ઊઠે છે: આ છોગાની કલ્પનાએ, છોગાળો નાયક નથી એ કારણે પાંપણ ભીની થાય છે અને એ છોગું દેખાય ત્યારે હર્ષમાં પણ પાંપણ પર ઝાકળનાં બિંદુઓ બાઝી જતાં હોય છે. હૃદયના ધબકારા જાણે આપણા કેન્દ્રમાંથી ખસી દૂર ક્ષિતિજ પર પ્રલંબતા રસ્તા પરથી આવી રહેલા અસવારના અશ્વના ડાબલા બની જાય છે.
તમે કોઈની પ્રતીક્ષા કરો, ત્યારે એ વ્યક્તિ આવે એ પહેલાં તો એનું ચિત્ર આંખ સામે આકારાઈ જતું હોય છે! ભીની પાંપણમાં લહેરાતા સાફાનું છોગું મલકી ઊઠે છે: આ છોગાની કલ્પનાએ, છોગાળો નાયક નથી એ કારણે પાંપણ ભીની થાય છે અને એ છોગું દેખાય ત્યારે હર્ષમાં પણ પાંપણ પર ઝાકળનાં બિંદુઓ બાઝી જતાં હોય છે. હૃદયના ધબકારા જાણે આપણા કેન્દ્રમાંથી ખસી દૂર ક્ષિતિજ પર પ્રલંબતા રસ્તા પરથી આવી રહેલા અસવારના અશ્વના ડાબલા બની જાય છે.
Line 26: Line 26:
જગદીશનાં ગીતોમાં વિરહ, એકલતા, વેદનાની વાત એટલી બધી હોય છે કે મિલનની પ્રસન્નતાનો કોઈક અણસાર આવે ત્યારે ગમતા માનવી સાથે કોઈક બારીક ક્ષણે આંખો આપમેળે વાત કરી લે એવી લાગણી થાય છે. અહીં નાયિકા વિરહિણી છે, પણ આવનારા મિલનમાં એને શ્રદ્ધા છે, એટલે જ તો એ કહે છે:
જગદીશનાં ગીતોમાં વિરહ, એકલતા, વેદનાની વાત એટલી બધી હોય છે કે મિલનની પ્રસન્નતાનો કોઈક અણસાર આવે ત્યારે ગમતા માનવી સાથે કોઈક બારીક ક્ષણે આંખો આપમેળે વાત કરી લે એવી લાગણી થાય છે. અહીં નાયિકા વિરહિણી છે, પણ આવનારા મિલનમાં એને શ્રદ્ધા છે, એટલે જ તો એ કહે છે:
{{Poem2Close}}
{{Poem2Close}}
{{Block center|<poem>આંખોમાં આમતેમ પારેવાં ઊડે
{{Block center|'''<poem>આંખોમાં આમતેમ પારેવાં ઊડે
{{gap|3em}}ને કમખામાં દીવડાની જ્યોત,
{{gap|3em}}ને કમખામાં દીવડાની જ્યોત,
હુક્કાની જેમ મને પી જાજો વા’લમા!
હુક્કાની જેમ મને પી જાજો વા’લમા!
{{gap|3em}}કે હું જ કરું મારી ગોતાપોત
{{gap|3em}}કે હું જ કરું મારી ગોતાપોત
તારા આવતાંની સાથે અહીં કોણે જોયું કે
તારા આવતાંની સાથે અહીં કોણે જોયું કે
{{gap|3em}}મારું આયખું પરાયું થઈ ભાગશે!</poem>}}
{{gap|3em}}મારું આયખું પરાયું થઈ ભાગશે!</poem>'''}}
{{Poem2Open}}
{{Poem2Open}}
ગાંજાથી ભરેલી ચલમને એક જ ઘૂંટમાં પી જનારા બડે ગુલામઅલી ખાંના ગુરુની વાત યાદ આવે છે: પ્રેમના અમલને પણ આમ એક જ ઘૂંટમાં પી જવાની વાતમાં મોહિની તો ત્યાં રહી છે. આ રીતે વહાલમમાં ઓતપ્રોત થયા પછી નાયિકા પોતે જ પોતાની શોધમાં પડી જાય છે: કોઈ આવે અને આખુંયે આયુષ્ય જાણે પરાયું થઈ જાય…
ગાંજાથી ભરેલી ચલમને એક જ ઘૂંટમાં પી જનારા બડે ગુલામઅલી ખાંના ગુરુની વાત યાદ આવે છે: પ્રેમના અમલને પણ આમ એક જ ઘૂંટમાં પી જવાની વાતમાં મોહિની તો ત્યાં રહી છે. આ રીતે વહાલમમાં ઓતપ્રોત થયા પછી નાયિકા પોતે જ પોતાની શોધમાં પડી જાય છે: કોઈ આવે અને આખુંયે આયુષ્ય જાણે પરાયું થઈ જાય…

Navigation menu