મિથ્યાભિમાન/પૂર્વરંગ

પૂર્વરંગ

(એટલે પાત્ર આવ્યા પહેલાં ગાનારા ગાય છે તે.)

રાગ બિહાગ. “બાનાની પત રાખ, પ્રભુ તારા બાનાની પત રાખ” એ રાગનું પદ છે.

મેલ મિથ્યા અભિમાન, મનવા મેલ મિથ્યા અભિમાન;

મન મિથ્યા અભિમાન ધરે તે, નર કહીએ નાદાન, મનવા૰ 

— ટેક.

મિથ્યાભિમાને માન મળે નહિ, ગને ન કોઈ ગુણવાન;

ઉલટું અધિક અપમાન મળે ને, જરૂર ઉપજે જાન 

— મ૰ ૧

મિથ્યાભિમાન તે દુઃખનુંજ મંદિર, સુખનું નથી રે સંસ્થાન;

નથિ નથિ તેમાં સ્વાદ કે શુભ ફળ, નથિરે ધનનું નિધાન⁠ 

— મ૰ ૨

માટે તું મિથ્યા માન મૂકીને, કર ગોવિંદગુણ ગાન;

તત્ત્વ વિચારી તારા હિતનું કહું તે, કથન ધરી લે કાન 

— મ૰ ૩

નમ્રપણા રૂપી નિર્મળ જળમાં, સ્નેહ સહિત કર સ્નાન;

તેના પ્રતાપથી તારા અંતરમાં, પ્રભુની પડશે પિછાન 

— મ૰ ૪

મિથ્યાભિમાનનું મૂરખ થઈને, તું નવ રાખીશ તાન;

મિથ્યાભિમાનથી મહા પ્રભુ તને, દેશે નહિ સુખદાન 

— મ૰ ૫

માન મૂકીને માન કહ્યું તો, ઘર હરિપદનું ધ્યાન;

સારમાં સાર તો તેથી નથી બીજું, સંસારમાં તે સમાન 

— મ૰ ૬

માન રૂપી વિષપાન તજીને, કર પ્રભુગુણ પયપાન;

મિથ્યાભિમાનમાં મોહિત થઈને, તું ન કરીશ તોફાન

 — મ૰ ૭

નમ્રપણા પર નિશદિન તારૂં, કર તન ધન કુરબાન;

ભોળપણાથકી ભ્રમિત થઈને, ભૂલીશ નહિ કદિ ભાન 

— મ૰ ૮

નમ્રપણા થકી નાથ રિઝે એમ, કહે છે પુરાણ કુરાન;

મિથ્યાભિમાન તો મહાભયંકર, સળાગતું છે સમશાન 

— મ૰ ૯

મિથ્યાભિમાનિના મનમાં ભલે કદી, ગમે તેવું હોય જ્ઞાન;

તોપણ તેને તૃણની જ તુલ્યે, જાણે છે સકળ જહાન

— મ૰ ૧૦

મિથ્યાભિમાનનું મૂળમાંથી કદી, થાય ખેદાન મેદાન;

દશમુખ, દુરજોધન, આદિકનું, સૃષ્ટિમાં ન રહ્યું સંતાન 

— મ૰ ૧૧

નમ્રપણામાં નિત્ય રહે નર, મનાય એજ મહાન;

નમ્રપણા થકી નિર્ભય પદનો, જગપતિ થાય જમાન 

— મ૰ ૧૨

મિથ્યાભિમાનથી મુઆ કમોતે, ખાનખાનાં સુલતાન;

મિથ્યાભિમાની માણસ મનમાં, હઠ ધરી થાય હેરાન 

— મ૰ ૧૩

મિથ્યાભિમાન તો મુઆ પછી પણ, નરકનું જાણ નિશાન;

જુના ગ્રથોમાં જુઓ તપાસીને, અનેક છે આખ્યાન 

— મ૰ ૧૪

આ નાટકમાં જ્યારે ફૂરસદ મળે ત્યારે ઉપલા પદમાંની બે ચાર લીટીઓ ગાવી. અંક પૂરો થતાં ગાવાનું સાત વાર આવશે, માટે દરએક પ્રસંગે બબ્બે ચરણ ગાઈને ૧૪ ચરણ પૂરાં કરવાં.)