પદ્મિની/‘પદ્મિની’ નાટ્યકૃતિ (ટૅક્સ્ટ): Difference between revisions

<center>આરાધનામાં સ્મરું રૂપ બાનું!</center>

<center>ને બા સ્મરીને પ્રભુ રૂપ પામું! </center>

<center>0</center>

{{Poem2Open}}

અંતે આજે : —

વગડાને વાટ કો’ લજામણીનો લુમખો :

લીલુડી પાંદડીમાં જાંબલી ફૂલે ગૂંથ્યો :

20, 7, 32,{{Poem2Close}}

(1)

અરાવલી કોતર કંદરામાં,  

ચિતોડના રાજ સિંહાસને અડે :  

રડી પડે નેત્ર વસુંધરાનાં.  

એકાકી કો કાંચનઝંધ શો ઊભી,  

સામ્રાજ્યના, ફ્રાન્સ તણાય ભંગો,  

ઉકેલતો; તારલીઓ જતી ડૂબી :  

પૃથ્વી તણાં રાષ્ટ્ર સહુ ઉખેડી,  

હોલાંડમાં દેઈ અબોલ સાદ,  

આમંત્રતો સૌ શમણાં જતાં ઊડી;

પ્રતાપે ગજવી ખીણો, લેના બોનાપારટે;  

ખૂંચવી માતનો ખોળો, પદભ્રષ્ટ કીધો મને!  

પૃથ્વીએ સાંભળ્યા શબ્દો, પદભ્રષ્ટ પાદશાના!  

(2)

અશોકનું ધર્મસિંહાસને નહિ;  

ઝંધીસને આસન કોડ ના મને;  

મળ્યું હતું એ સહુથી મહાન!  

(3)

ખણી ખણી કોતરકાળજાના,  

આ કોડિયું એક પ્રકાશનું કીધું;  

ચતુર્મુખે વિશ્વ સજાવતાં દીધી—  

(4)

આ વિશ્વની ભવ્ય વિરાટ વાડીએ  

સંદેશ તેં પ્રેમપીયૂષમાં દીધો;  

અજ્ઞાતના ભીષણ ગર્ભમાંથી  

(5)

વર્ષો વીત્યાં આજ ઊડી ગાયને,  

ઉલ્લાસબાના સ્મરુ સોણલામાં;  

દયા ઝરે માતની ચંદ્રિકામાં :  

(6)

આરાધનામાં સ્મરું રૂપ બાનું!  

ને બા સ્મરીને પ્રભુરૂપ પામું !

7, 3, 29,  

{{Space}} (પદ્મિની કાંગરાઓ તરફ ફરી ટેકરીઓ તરફ જોવા લાગે છે. સૌ મહાદેવી તરફ એક કચવાતી નજર નાખી ડરતા હોય તેમ પાછી ખેંચી લે છે. કોટ બહાર કોલાહલ વધે છે અને કિલ્લો થથરી ઊઠે છે. ગગનમાં ‘અલ્લા હો અકબર’ની બૂમ પડે છે.)

લક્ષ્મણસિંહ : ફરી હલ્લો થયો લાગે છે. આખો કિલ્લો જાણે કમ્પી ઊઠે છે! સ્વાતંત્ર્યની લીલાભૂમિને આવો કરુણ વિનાશ! પ્રભુ, પ્રભુ! કૃપા કર!  

દૂત : મહારાજ! શત્રુઓને સિંહની માફક સંહારતા બાદલદેવ પડ્યા. સૈન્યમાં ભંગાણ પડે એવો {{Space}}સંભવ છે. દંડનાયક સંદેશો કહાવે છે કે રાજકુમાર અચ્યુતસંહેિ જલદી યુદ્ધે ચડવું જોઈએ.

{{Space}} (પદ્મિનીની આંખમાં આંસુ વહેવા લાગે છે. કાંગરા પકડી એ મોઢું ફેરવી ઊભી રહે છે.)

અજયસિંહ : પણ....

લક્ષ્મણસિંહ : પણ-બણનો હવે સમય નથી. અજયસિંહ, મહારાણાનો આદેશ છે કે સો સૈનિકો લઈને શત્રુસેનાને ચીરી, તમારે સહીસલામત કેલવાડા પહોંચી જવું. એટલું ધ્યાનમાં રાખો કે રસ્તામાં તમારે વીરતા દાખવવાની નથી. અત્યારે તમારો ધર્મ પ્રાણ બચાવવાનો છે. ચાલો, જલદી કરો, બહારથી કારમા અવાજો આવે છે અને મારું ડાબું અંગ ફરકે છે. મને લાગે છે કે મારે હમણાં જ યુદ્ધમાં ઝંપલાવવું પડશે, અને એ પહેલાં ચિતોડને ઉજ્જડ સ્મશાનસમ કરતા જવું છે. ચિતોડના સૌંદર્યને સળગતું જોવા જવું છે, જેથી સમરાંગણમાં સૂતાં સૂતાં રજપૂતાણીઓનાં શિયળનો ફડકો ન રહે.

શો વિચાર કર્યો, અજયસિંહ? મહારાણાનો હુકમ ઉથાપવાની હિમંત છે?

અજયસિંહ : પિતાજી, હું જાઉં છું; મને આશીર્વાદ આપો.

(ચિતાના ફડાકા અટ્ટહાસ્ય કરે છે. ચિતોડ શહેરમાંથી ભૂખ્યાં વરુઓ સમા યવન સૈનિકોની ચિચિયારી આવે છે. લૂંટાતી, કચડાતી, રાંકડી પ્રજાના આર્તઅવાજો આવે છે.

આકાશમાં અંધારું વ્યાપે છે અને વચ્ચે સ્વર્ગની સીડી સમી જ્વાળા ભભૂકી રહે છે.){{Poem2Close}}