દિલીપ ઝવેરીનાં ચૂંટેલાં કાવ્યો

હેમંત ધોરડાનાં ચૂંટેલાં કાવ્યો

સંપાદક: ઉદયન ઠક્કર

પ્રારંભિક

• ‘એકત્ર’નો ગ્રંથગુલાલ
• પ્રારંભિક
• અમે તો બોલીએ આછું ને પાતળું કહીએ
• સર્જક-પરિચય
• કૃતિ-પરિચય

અનુક્રમ

‘અણસાર’ (૧૯૮૮)માંથી

• ઊઘડતા હોઠના સ્પંદનમાં વિસ્તરી જાઉં
• ભારે થયેલા શ્વાસ હવામાં ઉછાળીએ
• નજરના તાર પરે તારા તું ચલાવ મને
• અથવા નિ:શેષ ઓગળી જાવા જગા કહો
• નોટમાં વાળે છે સિક્કામાં ચલાવે છે મને
• ગળામાં ક્યાંક અકારણ અટકતી આશમાં છું
• હું ઝાંઝવાં થઈશ કે મૃગજળ બની જઈશ
• વીતે ન એક ઘડીથી ઘડી એક ક્ષણથી ક્ષણ
• નખમાં વધે છે લાગણી રુંવામાં સ્થિર છે
• હવા શરીરનું ને ચાંદની લિબાસનું નામ
• કમરામાં બંધ ભગ્ન હવાઓમાં ધારશો
• એક વરસાદી હવા અડવાની ક્ષણ
• રણક્યા વિનાના તારનાં સ્પંદન શા કંપ રે
• મારું ધીમા સ્મરણ વહનમાં ધીમું બળવું

‘અણસાર કેવળ’ (૨૦૦૦)માંથી

• ન કશુંય કહ્યું અને નામ લિયો
• વાણીમાં વહેતું ઝરણ મૌનમાં કૂવો રાખે
• જેમ પલકાવે એ પાંપણ આપણે પલકાઈએ
• હું નીરવનો પટ અહીં એ મને ઉથાપશે
• ખળખળાવીને મને મારું વહન અટવાવી દે
• જો છું તો મારાં સ્મરણમાં છું જો નથી તો નથી
• કાચ જેવું પાતળું ગમતું ક્યાં સંભાળીએ
• કોઈની આંખોમાં ઝાંકીને મને જોવા વિષે
• કેટલું ખૂટે કેવું ખૂટે કોને શું સમજાવું
• જોયો હતો કદી મને ફરફરતો પાન શો
• ચુપ કદી તો કદી મુખર લાગે
• બાકી નાવ વહાવની વાતો મઝધારે છોડી પતવાર
• મારી ભીનપ એના કિરણોથી વધાવી લઈ જશે
• કહી કહીને અમે તમને એટલું કહીએ
• આ ઊતરતી સાંજ સાથે તમે રાત જેવું ઢળજો
• તમને મળવાનો અવસર વધાવી

‘માત્ર ઝાંખી’ (૨૦૧૩)માંથી

• મારે માટે એક પથ્થર પણ એ ના આઘો કરે
• શ્વાસમાં શ્વાસ વણી જીવવા જેવી ઘડી છે
• મને ઓસનાં બુંદમાં ઘાટ દિયો
• કંકર બોલે પાણી બોલે કાળી માટી બોલે
• ટેરવાં સાથ હવે ટેરવાં જોડી ન શકું
• બપોર પણ છે ને એ પણ ઉઘાડમથ્થો છે
• મનમિચોલી રમતાં રમતાં આંખ ભમરાળું ભણે
• ત્રુટક પળો શું જોઈને તું સાંધવા ગયો
• આવી આવી મુઠ્ઠી શબ્દો આવ્યા મારે ફાળે
• ખરતા તારાનું છું હું પ્રતિબિમ્બ તારા સરવરે
• ચારે તરફથી એમ નજર પાછી ખેંચશું
• કદીક અવગણે ક્યારેક બહુ વહાલ કરે
• કોઈનો ચહેરો ઊઠી પણ આવે આખર જોયા કર
• એની સાથે નાચી ઊઠવું આમે પણ બહુ ભાવે
• કદી આમ ખળખળો છો કદી તેમ છોળ ભળતા
• બરોબર તમારી લઢણ નીકળ્યો
• શ્વાસમાં લઈને એમ ખાસ કરે
• એ સકળ કથા ય જીવનની છે અને અણકથી બધી વાત પણ
• કદી હોઠ પર રમાડજો કદી આંખમાં ય લાવજો
• ન મને તું કોઈ સવાલ કર ન તને હું કોઈ જવાબ દઉં
• ન તો સ્મિત સાથ સજાવિયો ન નજર કરીને નિખારિયો

‘પુરવીદાણા’ (૨૦૧૦)માંથી

• હું કેશમાં વળ ખાઉં વળું ગરદનથી
• પાંપણ વડે મારી પાંપણે તાળી દે
• સપનાંમાં કદી સ્મરણમાં કોરી લે મને
• તૂટેલી કોઈ છીપ નિકટ રોકાશો
• દુ:ખમાં કોઈ અણધારી ખુશી હોઈ શકે

અગ્રંથસ્થ

• ન હવા જરા જુદી હો ન જુદેરા શ્વાસ ભરીએ
• અમે શું રેતનો ઢગલો છીએ કે લાત મારો તો તરત વિખરાઈ જાશું
• પરણ તો તોડી શકશો શું તમે કૂંપળને ઊગતી રોકી શકવાના
• લીટી
• મોરાની
• રફૂકાર
• પતંગિયું
• પગી
• ધરમા ભોપાલી
• સ્મરણાં
• જીદ
• સીરી રોડ