|
|
| (19 intermediate revisions by 2 users not shown) |
| Line 1: |
Line 1: |
| {{BookCover | | {{BookCover |
| |cover_image = File:4_Kamal_Vora_Kavya_Title.jpg | | |cover_image = File:8_Dalpat_Pathiyar_Kavya_Title.jpg |
| |title = દલપત પઢિયારની કવિતા<br> | | |title = દલપત પઢિયારની કવિતા<br> |
| |editor = રાજેશ મકવાણા<br> | | |editor = રાજેશ મકવાણા<br> |
| Line 6: |
Line 6: |
|
| |
|
|
| |
|
| | | <br> |
| | {{Box |
| | |title = પ્રારંભિક |
| | |content = |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/‘એકત્ર’નો ગ્રંથગુલાલ|‘એકત્ર’નો ગ્રંથગુલાલ]] |
| * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/પ્રારંભિક | પ્રારંભિક]] | | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/પ્રારંભિક | પ્રારંભિક]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/સર્જક-પરિચય|સર્જક-પરિચય]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/કૃતિ-પરિચય|કૃતિ-પરિચય]] |
| | }} |
| | <br> |
| | {{Box |
| | |title = અનુક્રમ |
| | |content = |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/કાગળના વિસ્તાર પર|કાગળના વિસ્તાર પર]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/મારો ભોંયબદલો|મારો ભોંયબદલો]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/ચાલુ ચોમાસે|ચાલુ ચોમાસે]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/હું મને ક્યાં મૂકું?|હું મને ક્યાં મૂકું?]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/પાંગથની ભાષા|પાંગથની ભાષા]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/’લ્યા જીવ!|’લ્યા જીવ!]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/આંબાવાડિયું|આંબાવાડિયું]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/રંગનુ નોતરું|રંગનુ નોતરું]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/વિચ્છેદ|વિચ્છેદ]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/કવિતા કવિતા રમતાં|કવિતા કવિતા રમતાં]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/રામ બોલતાં અશકર ખૂટ્યા|રામ બોલતાં અશકર ખૂટ્યા]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/વા’ણાં વહી જશે|વા’ણાં વહી જશે]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/છેલ રમતૂડી|છેલ રમતૂડી]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/ટેંટોડો|ટેંટોડો]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/રાજગરો|રાજગરો]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/પુણ્યસ્મરણ|પુણ્યસ્મરણ]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/મને હું શોધું છું!|મને હું શોધું છું!]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/કિયા તમારા દેશ, દલુભા?|કિયા તમારા દેશ, દલુભા?]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/ભલી તમારી ભેટ, દલુભા|ભલી તમારી ભેટ, દલુભા]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/હોંચી રે હોંચી|હોંચી રે હોંચી]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/વાત જરા છાની છે...!|વાત જરા છાની છે...!]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/બીજું, બ્હા૨ અમથું શું લખીએ?|બીજું, બ્હા૨ અમથું શું લખીએ?]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/અજવાળાનો અવસર|અજવાળાનો અવસર]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/આમ ગણો તો કશું નહીં!|આમ ગણો તો કશું નહીં!]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/ઝીલણ ઝીલવાને!|ઝીલણ ઝીલવાને!]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/દીવડો|દીવડો]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/ગોરંભો લઈ ગગન ઝળૂંભે!|ગોરંભો લઈ ગગન ઝળૂંભે!]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/પાટ ઉપર દીવો પેટાવી બેઠો છું!|પાટ ઉપર દીવો પેટાવી બેઠો છું!]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/સતગુરુની સંગે રે....|સતગુરુની સંગે રે....]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/કૂવામાં પાણી ખારું આવ્યું છે!|કૂવામાં પાણી ખારું આવ્યું છે!]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/ઝાડ થવાનું મન|ઝાડ થવાનું મન]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/ઉમૈડી!|ઉમૈડી!]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/મેડીનો મઘમઘ મોગરો|મેડીનો મઘમઘ મોગરો]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/મેલો, દલપત, ડા’પણ મેલો...|મેલો, દલપત, ડા’પણ મેલો...]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/જળને ઝાંપે|જળને ઝાંપે]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/મને લાગે છે|મને લાગે છે]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/તડકો પડે તો સારું|તડકો પડે તો સારું]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/પડતર|પડતર]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/અંધારું|અંધારું]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/સવારે...!|સવારે...!]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/સાંજ ઢળે......|સાંજ ઢળે......]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/મને મહીસાગર છાંટો!|મને મહીસાગર છાંટો!]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/ડૉ. બાબાસાહેબને|ડૉ. બાબાસાહેબને]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/હું દલપત, દળનો પતિ.... !|હું દલપત, દળનો પતિ.... !]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/હું|હું]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/સૂકા છાંટાની સલામું|સૂકા છાંટાની સલામું]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/જલતી દીવડી|જલતી દીવડી]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/ઝૂંપડી ઠીક પડે ત્યાં બાંધો!|ઝૂંપડી ઠીક પડે ત્યાં બાંધો!]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/હું બાહર ભીતર જોતી!|હું બાહર ભીતર જોતી!]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/ચાલ્યા કરે, કૈંનું કૈં!|ચાલ્યા કરે, કૈંનું કૈં!]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/નક્કામો આ ફેરો!|નક્કામો આ ફેરો!]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/આપણે તો આપણા મનના માલિક|આપણે તો આપણા મનના માલિક]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/અંચળો|અંચળો]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/હું તો અધરાતે ઊઠી...!|હું તો અધરાતે ઊઠી...!]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/કવિતા મને ગમે છે!|કવિતા મને ગમે છે!]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/શીદ પડ્યો છે પોથે?|શીદ પડ્યો છે પોથે?]] |
| | * [[દલપત પઢિયારની કવિતા/વસ્તુ જડે તો જડે વિવેકે...!|વસ્તુ જડે તો જડે વિવેકે...!]] |
| | }} |
|
| |
|
| | | [[Category:કવિતા]] |
| == કાગળના વિસ્તાર પર ==
| | [[Category:અનુઆધુનિક ગુજરાતી કાવ્યસંપદા શ્રેણી]] |
| | |
| <poem>
| |
| ધણથી છૂટા પડેલા ઢોર જેવા
| |
| હું
| |
| અહીં કાગળના વિસ્તાર પર
| |
| રોજ રઝળપાટ કરું છું.
| |
| પાનાંનાં પાનાં ભરાય છે, રોજ.
| |
| શબ્દની મૉરીએ કશુક ખેંચાઈ આવશે
| |
| એ આશાએ મથ્યા કરું છું, રોજ.
| |
| પણ આજ લગી
| |
| એકાદ ગલીનો વળાંક સુધ્ધાં
| |
| હું વાંચી શક્યો નથી.
| |
| હતું કે :
| |
| કાગળ–કેડી કોતરી લેશું,
| |
| કૂવો-પાણી ખેંચી લેશું,
| |
| એક લસરકે ગામપાદરને ઊંચકી લેશું!
| |
| આ શબ્દોની ભીડમાં
| |
| મારો શેઢો ક્યાંય ઊકલ્યો નહીં.
| |
| એક જ કમાડમાં આટલા બધા શબ્દો
| |
| વસાઈ જશે અની ખબર નહીં;
| |
| બાકી નળિયા આગળ જ નમી પડત.
| |
| હજુયે કૌછું કે
| |
| મોભારે ચડવાનું માંડી વાળો,
| |
| આમ શબ્દો સંચાર્યે
| |
| કદી ઘર નહીં છવાય!
| |
| બારે મેઘ ખાંગા ત્યાં
| |
| નેવાં ઝીલવાનું તમારું ગજું નહીં, જીવ!
| |
| તંગડી ઊંચી ઝાલીને
| |
| અંદર આવતા રો’
| |
| એકાદ ચૂવો આંતરી લેવાય ને
| |
| તોય ઘણું!
| |
| </poem>
| |
| | |
| == મારો ભોંયબદલો ==
| |
| | |
| <poem>
| |
| હું
| |
| આ નગરમાં ભૂલા પડેલો જણ છું.
| |
| કાચની બારીમાંથી
| |
| રોજ સાંજે વીખરાઈ પડતુ ધણ છું.
| |
| આ અગાસીઓનેે દસ દસ વર્ષથી
| |
| ધોતો આવ્યો છું.
| |
| વેલકૂંડાં ગોઠવી ગોઠવીને મેં
| |
| આંખો લીલી રાખી છે.
| |
| મને શું ખબર કે
| |
| હું અહીં સુગરીના માળામાં
| |
| સાઇઠ વૉલ્ટનો બલ્બ મૂકીશ તે ત્યાં
| |
| બધાં જનાવરોની પાંખો ફાટી જશે?
| |
| સડકો અહીં આખી રાત જાગે છે.
| |
| અમારે નાવું નગરમાં
| |
| તે નાચવું નવેરામાં
| |
| તે તો કેમ બનવાનું છે?
| |
| મહી નદી!
| |
| મારા સામું જોઈશ નહીં
| |
| હું હવે અનાવૃત્ત થઈ શકું તેમ નથી.
| |
| ઇન્જેક્શન લઈ લઈને
| |
| મેં તારું પાણી બદલી નાખ્યું છે.
| |
| વગડાનાં વૃક્ષો!
| |
| ખાતરી ન થતી હોય તો
| |
| આ કાંડું હાથમાં ઝાલી તપાસી લો
| |
| મારી નાડીઓમાં ટેબલનો ઉછેર
| |
| હવે તળિયું બાંધી રહ્યો છે.
| |
| હું કાલે ઊઠીને
| |
| ટાઈલ્સ જેવું એળખાવા લાગું તો
| |
| તમે જોજો આઘાંપાછાં થઈ જતાં!
| |
| તમારી પરકમ્મા કરતાં કેટલાંક પગલાં
| |
| હું ત્યાં જ ભૂલી આવ્યો છું.
| |
| મારો આ ભોંયબદલો
| |
| નહીં સાંખી લે એ!
| |
| આણ મૂકીને આંતરી લેજોે બધું.
| |
| અહીં મારા પગ ધૂળ વિનાના,
| |
| ચોખ્ખા રહે છે.
| |
| અને સ્વચ્છ, સુઘડ એવાં વિશેષણ આર્પું
| |
| તોપણ ચાલે!
| |
| અંગૂઠે આંખ માંડું
| |
| ને આખું ભાઠું પી શકું
| |
| એવું એકે અનુસંધાન મળતું નથી મને.
| |
| મારી આંખમાં ઊડાઊડ કરતા,
| |
| થોરિયાનાં પાનમાં તરતા,
| |
| દૂધે ધોયેલા મોર
| |
| ક્યાં ગયા, હેં?
| |
| —ક્યાં ગયા?
| |
| </poem>
| |
| | |
| == ચાલુ ચોમાસે ==
| |
| | |
| <poem>
| |
| ચાલુ ચોમાસે
| |
| નવેરામાં
| |
| નવા આંબા ઊગ્યા હશે....
| |
| આ લ્યો!
| |
| ઊગેલા ગોટલાને ઘસી–ઘસી
| |
| પિપૂડી વગાડવાની ઉંમર તો
| |
| આખરે
| |
| થડિયું થઈને રહી ગઈ!
| |
| અમને ફૂટવાનો અનુભવ
| |
| ક્યારે થશે?
| |
| </poem>
| |
| | |
| == હું મને ક્યાં મૂકું? ==
| |
| | |
| <poem>
| |
| મારે મારો મુકામ જોઈએ છે.
| |
| હું છેલ્લા કેટલાય વખતથી
| |
| મારાથી છૂટો પડી ગયો છું.
| |
| હું
| |
| નથી હસી શક્યો કે
| |
| નથી ક્યાંય વસી શક્યો.
| |
| લીમડાની સળીઓ ભેગી કરીને
| |
| માળો બાંધનાર હોલાએ
| |
| એની જગ્યા બદલી નથી,
| |
| ગળું ખોંખારી
| |
| આખો ઉનાળો ઘૂંટવામાં
| |
| એ આજે પણ એકતાર છે.
| |
| હું
| |
| એના જેવું ભેગું
| |
| કેમ રહી શક્યો નથી?
| |
| | |
| વેરણછેરણ થઈ ગયું છે બધું
| |
| થાય છે કે લાવ
| |
| પાછે પગલે જઈને કોઈ સ્થળે
| |
| અકબંધ રહેલા સમયની છાપ લઈ આવું,
| |
| પણ
| |
| બાંધ્યા કદનું પગલું
| |
| મારો પીછો કરે છે.
| |
| મારા પગ
| |
| કોઈ નિશ્ચિત આકારની મોજડીઓથી
| |
| સિવાઈ ગયા છે.
| |
| હું કયો છેડો ઝાલું?
| |
| ક્યાંથી ડગ ભરું?
| |
| કપડાં ભરવેલી વળગણી ઉપરથી તો
| |
| મારી આવ-જા
| |
| ક્યારનીય બંધ થઈ ગઈ છે.
| |
| | |
| બધું જ
| |
| બહારનું બની ગયું છે.
| |
| મને, મારે
| |
| ક્યાં અને ક્યારે મળવું એ જ મોટો સવાલ છે.
| |
| હું તમારી સન્મુખ
| |
| બેઠો બેઠો વાતો કરતો હોઉં
| |
| ત્યારે પણ
| |
| બીજે ઠેકાણે ગડીબદ્ધ પડ્યો હોઉં છું.
| |
| હું સૂતો હોઉં પથારીમાં
| |
| અને મારા શ્વાસ
| |
| વગડામાં ક્યાંક લીલા પાનનો રંગ
| |
| ધારણ કરતા હોય છે.
| |
| પડખું હું અહીં બદલું
| |
| ને પાળિયા બીજે રાતા થતા હોય છે.
| |
| નખ કાપતી વખતે
| |
| હું અનેક છેડેથી વધતો હોઉં છું.
| |
| મારી હથેળીની રેખાઓ
| |
| છાંયો શોધતી ફર્યા કરે છે
| |
| હાથની બહાર!
| |
| આ નજરમાં પણ
| |
| કેટલા બધાં પાંખિયાં પડી ગયાં છે?
| |
| આંખમાં આંખ પરોવીને
| |
| આરપાર થઈ શકાયું હોત તો?
| |
| તો
| |
| હું ખૂણાખૂણા થતો બચી શક્યો હોત.
| |
| ભરીભરી વસતિ વચ્ચે
| |
| હું વેરાતો જાઉં છું.
| |
| મારે ભાગી જવું છે...
| |
| | |
| એક દિવસ
| |
| મેં
| |
| મારા હોવા વિષેની
| |
| જરાક જગ્યા પડેલી જોઈ હતી
| |
| ને મેં,
| |
| મારા શ્વાસને
| |
| પીપળો થઈ જવાનું કહ્યું હતું!
| |
| પછી શું થયું જાણો છો?
| |
| બીજે દિવસે
| |
| આખા વગડા ઉપર ઉનાળો ત્રાટક્યો હતો!
| |
| મેં મારી લાગણીને
| |
| નદી થઈ જવાનું કહ્યું હતું
| |
| ને બીજે દિવસે
| |
| આખા દરિયાને એક વાવટો નડ્યો હતો!
| |
| કહો –
| |
| હું મને ક્યાં મૂકું?
| |
| </poem>
| |
| | |
| == પાંગથની ભાષા ==
| |
| | |
| <poem>
| |
| મૂરતને ગણકાર્યા વગર
| |
| મંડપ છોડતો મરસિયો
| |
| ક્યાંથી પાછો ફરે છે
| |
| એની ખબર પડી નથી.
| |
| પણ
| |
| જ્યારે જ્યારે એ
| |
| ફેરીએ નીકળ્યો છે ત્યારે
| |
| અવાજ ઉપર છાંયે ફરી વળ્યો છે.
| |
| તમે ‘પવન’ એટલો શબ્દ પણ ન બેાલી રહો
| |
| તે પહેલાં
| |
| ચાદરમાંથી ગીધનાં પગલાં ખંખેરાવા માંડે
| |
| વિસામા!
| |
| તમે આટલેથી અટકો.
| |
| યાદ રહે તો
| |
| ઊછીના અજવાળે અક્ષર ઉકેલજો.
| |
| કયા અંગૂઠે દેવતા મૂકવાનો છે
| |
| એ તો ખોળી શકાશે
| |
| પણ કયા તરભેટે દીવો થિર થવાનો છે
| |
| એની ખબર નહીં પડે.
| |
| કોઈ પૂછશે તો
| |
| કહીશ કે
| |
| પાંગથની ભાષા તો હું પણ જાણતો નથી!
| |
| </poem>
| |
| | |
| == ’લ્યા જીવ! ==
| |
| | |
| <poem>
| |
| લ્યા જીવ!
| |
| હેંડ્ય તા,
| |
| જરા જોડામાં ચૈડ મેલાઈ જોેઈએ!
| |
| આટલું બધું ચાલ્યા
| |
| પણ કશો અમલ તો ચડ્યો નહીં.
| |
| લે,
| |
| બીડીના બેચાર હડાપા ખેંચી કાઢ
| |
| આમેય તે
| |
| આપણા આંટાફેરાનેા કશો અરથ નથી.
| |
| ગાફણના પથરા
| |
| પાછા ખેતરમાં જ પડતા હેાય છે
| |
| ચાડિયાને શું?
| |
| એને ચરવું નહીં કે ચાલવું નહીં!
| |
| –મેલ દેવતા!!
| |
| </poem>
| |
| | |
| == આંબાવાડિયું ==
| |
| | |
| <poem>
| |
| એક સમયે
| |
| હું ગાર ગૂંદતો હતો
| |
| એ પગલાંનું માપ મારે જોઈએ છે.
| |
| નક્કી, એ રસ્તે
| |
| એક નવી ભીંત ભરી લઈશ,
| |
| ઓકળીઓથી લીંપી લઈશ,
| |
| આંબાવાડિયું ઉછેરી લઈશ,
| |
| પીળું પાન
| |
| લીલું પાન,
| |
| વડવાઈએ વધેલું દાણ
| |
| દાણ કહેતાં દેશ દેશથી
| |
| દોડી આવે શઢ-કાટલાં વહાણ...
| |
| અરે!
| |
| કોઈ આ છેડેથી
| |
| આંચકો તો મારો!
| |
| </poem>
| |
| | |
| == રંગનુ નોતરું ==
| |
| | |
| <poem>
| |
| ગામડે હતો ત્યારે
| |
| કુુંડી પછવાડે એકબીજાને વીંટળાઈ
| |
| ઊંચા થઈ થઈ પછડાતા સાપને જોયેલા
| |
| આજે ધખારામાં
| |
| ફરીથી એ યાદ આવ્યા :
| |
| {{Space}} ચોમાસું બેસવું જોઈએ!
| |
| એક વખત
| |
| સાવ સુક્કા, ધૂળિયા રંગના કાચંડાની પૂંછડીએ
| |
| ભિયા! ગમ્મતમાં દોરી બાંધી દીધેલી!
| |
| મને શું ખબર કે
| |
| વરસાદ એની પીઠ ઉપર ઊઘલતો હોય છે!
| |
| આજે,
| |
| સામેના ઝાડ ઉપરથી,
| |
| કરકરિયાળી ડોક ઉપર રંગનું નોતરું ઝીલતો
| |
| વજનદાર કાચંડો,
| |
| લચ્ચાક્ કરતો પડી ગયો :
| |
| {{Space}} વરસાદ તૂટી પડવો જોઈએ!
| |
| ને પછી?
| |
| પહેલા જ વરસાદે
| |
| વગડો છૂટા નાગ જેવું નીકળી પડશે,
| |
| બધે કીડિયારાં જ કીડિયારાં... ...
| |
| કાછડા વાળેલી કન્યાઓ
| |
| ડાંગરની ક્યારીઓમાં
| |
| છેાડ જેવું છલકાઈ જશે
| |
| મારે
| |
| કેટલા વીંછીને ચીપિયે પકડીને
| |
| ઘરની બહાર,
| |
| વાડમાં નાખી આવવાના રહેશે હેં!
| |
| </poem>
| |
| | |
| == વિચ્છેદ ==
| |
| | |
| <poem>
| |
| હે મન!
| |
| ઉકેલી નાખો તમારાં
| |
| બધાં આવરણ.
| |
| ડુંગળીના પડ જેવું બંધાવા માંડ્યા
| |
| ત્યારથી જ
| |
| આપણો
| |
| ભોંયથી વિચ્છેદ શરૂ થયો છે.
| |
| હું કદાચ મોટો થઈ ગયો છું
| |
| કોઈ મારે કપાળે માટી ભરો,
| |
| મને શેઢાની ઊંઘ આવે... ...
| |
| </poem>
| |
| | |
| == કવિતા કવિતા રમતાં ==
| |
| | |
| <poem>
| |
| એક દિવસ
| |
| કવિતા-કવિતા રમતાં થયું,
| |
| લાવ મારી કવિતામાંથી
| |
| એકાદ કૂકીને ઓળખી જોઉં
| |
| જરા ઉછાળી,
| |
| ફેરવીતોળી જોઉં...
| |
| મેં બાજી સંચારી
| |
| જોયું તો
| |
| વાડી આખી વેરણછેરણ!
| |
| વૃક્ષો બધાં લીટાલીટા થઈ ગયાં!
| |
| કશું ઓળખાય જ નહીં.
| |
| કૂકીઓ કૂકીઓ બધી એક બાજુ
| |
| ને કાગડાઓ કશાકનો બહિષ્કાર કરતા કરતા
| |
| ઊડી ગયા.
| |
| તે પછી આ કાગળમાં
| |
| સાવ ખાલીખમ, માંચી જેવું
| |
| પડી રહેલું અવડ એકાંત
| |
| ઉપાડ્યા કર્યું છે, મેં!
| |
| </poem>
| |
| | |
| == રામ બોલતાં અશકર ખૂટ્યા ==
| |
| | |
| <poem>
| |
| ::ડેલીતૂટ્યા દરવાજાનાં ખળખળ વહેતાં પાણી,
| |
| ‘રામ’ બોલતાં અશકર ખૂટ્યા ભડભડ બળતી વાણી.
| |
| :::::ક્યાંથી દીવો છૂટો પડ્યો
| |
| :::::ને ક્યાં મૂકી એંધાણી?
| |
| ઝળહળ ઝળહળ ઊકલ્યું નહીં કાં રેખા પડી અજાણી?
| |
| ‘રામ’ બોલતાં અશકર ખૂટ્યા ભડભડ બળતી વાણી.
| |
| ::::અલ્લક-દલ્લક પાછું આવે કોણ?
| |
| :::::—કૉગળો પાણી?
| |
| ::કોણે છેાડી પાંગથ, કોણે પવનપછેડી તાણી?
| |
| ‘રામ’ બોલતાં અશકર ખૂટ્યા ભડભડ બળતી વાણી.
| |
| ::::માટી જેવી માટી પાસે
| |
| ::::તળાવ માગ્યું, તુલસી માગી,
| |
| ::ક્યાં અંગૂઠો ભોંય ખોતરે, કોણ થયું ધૂળધાણી?
| |
| ‘રામ’ બોલતાં અશકર ખૂટ્યા ભડભડ બળતી વાણી.
| |
| ::::વધ્યુંઘટ્યું તે કોણ?
| |
| :::કોણે ક્યાં માંડ્યો સરવાળો
| |
| અહીં તો –
| |
| કમાડ-ઑથે કેટકેટલા દરિયા લેતા ટાળો
| |
| કેટકેટલાં તોરણ વચ્ચે સમય બાંધતો માળો
| |
| રેતભરેલાં મોજાં વીખર્યાં વહાણ, વાવટો વાળો
| |
| તરતી ડેલી, તરતા દીવા, તળિયે બેઠું પાણી,
| |
| ‘રામ’ બોલતાં અશકર ખૂટ્યા ભડભડ બળતી વાણી.
| |
| </poem>
| |
| | |
| == વા’ણાં વહી જશે ==
| |
| | |
| <poem>
| |
| અધવચ, અજલે મજલે વા’ણાં વહી જશે
| |
| એકલાં ટોળે વળિયાં એકલાં વીખરાયાં રે, અટકાવો—
| |
| {{Space}} અધવચ, અજલેમજલે
| |
| નખમાં ચીતરેલી વાડી, સૈયર છાંયો લાગે રે,
| |
| અમે અદલે બદલે ઊગતાં જવારા રે, વધાવો—
| |
| {{Space}} અધવચ, અજલેમજલે
| |
| સૈયર! ચેર્યે ચડું ને ચંપે ઊતરું રે,
| |
| અમે અડીએ ઘડીએ ઊઘલ્યાં અંધારાં રે, અંજવાળો—
| |
| {{Space}} અધવચ, અજલેમજલે
| |
| ભરિયાં ચંદન તળાવ, લે’ર્યો ઊંઘ લાવે રે,
| |
| અમે તાંબાકુંડીએ જળના ઉતારા રે, છલકાવો—
| |
| અધવધ, અજલેમજલે વા’ણાં વહી જશે.
| |
| </poem>
| |
| | |
| == છેલ રમતૂડી ==
| |
| | |
| <poem>
| |
| છેલ રમતૂડી! પુનમિયા મેરામેં પારશ પેંપરો રે લોલ,
| |
| {{Space}} એની ચાર ચાર ગઉની છાંય
| |
| {{Space}} દીવડા શગે બળે
| |
| એની પાંદડાં કેરી ઝૂલ્ય, સાહેલી!
| |
| આથમતાં ઉકેલી ને પાદર થરથરે રે લોલ.
| |
| {{Space}} આયો અષાઢીલો મેઘ
| |
| {{Space}} નદીએ નઈ જઉં
| |
| અલી ચ્યાં ચ્યાંં ટઉચ્યા મોર, સાહેલી!
| |
| પેંજરના પંખીને વાયક પાછાં ફરે રે લોલ.
| |
| {{Space}} લીલી એકળીઓની ભાત્ય
| |
| {{Space}} વગડે વેરઈ ગઈ
| |
| પેલા પાણિયારાની પાળ, સાહેલી!
| |
| નજરુંને ઉતારો નેવાં જરે છલે રે લોલ.
| |
| {{Space}} પેલા મારીડાને બાગ
| |
| {{Space}} મરવો નંઈ બોલે,
| |
| {{Space}} પેલા સુથારીને હાટ
| |
| {{Space}} મંડપ નઈં ડોલે,
| |
| હવે હાડિયાને ઉડાડ્ય, સાહેલી!
| |
| આયા ગયા દન જમણી આંખે ફરફરે રે લોલ.
| |
| </poem>
| |
| | |
| == ટેંટોડો ==
| |
| | |
| <poem>
| |
| એક એંશી વરહના ટેંટોડો,
| |
| એના મોઢામેં દુધિયા દાંત,
| |
| બોલે ટેંટોડો!
| |
| એ તો છપઈને છોરી જોતો’તો,
| |
| એનાં નેણાંમેં નવરા નાગ,
| |
| બોલે ટેંટોડો!
| |
| ટેંટોડો તો ટાલવાળો, ટોપી માગી લાયો બેની!
| |
| ઘઈડી ઢહરક મૂછોવાળો, મેંસ્યો આંજી આયો બેની!
| |
| બોલસ્યા એની બાળ-કુંવારી, કાનુડો!
| |
| એની હેંડસ્યા હલ્લક-મલ્લક,
| |
| ઘેલો ટેંટોડો!
| |
| શેરીએ શેરીએ સાદ પડાવો,–ટેંટોડો!
| |
| ઢોલિયા ઢેકી-છાંય ઢળાવો,–ટેંટોડો,
| |
| એનો રેશમિયો રૂમાલ, ચડતો વેંછૂડો,
| |
| એંશી વરહનો ટેંટોડો!
| |
| કાળે ઉનાળે કરા પડ્યા ’લી ટેંટોડો,
| |
| મારી છાવણીઓમેં છરા પડ્યા ’લી ટેંટેડો!
| |
| એણે તાંણીને માર્યા તીર,
| |
| રાયવર ટેંટોડો!
| |
| ઉગમણી દિશ આ કોણ ઊડે ’લી બગલું જો,
| |
| માતાની મઢીએ દીવા બળે ’લી હમણું જો
| |
| બોરી બજારમેં મૂલ થયાં પેલી લંકા બળે;
| |
| અંદાવાદને આઠમે ટાવર ડંકા પડે રે લોલ
| |
| એંશી વરહનો ટેંટોડો!
| |
| </poem>
| |
